1
İzahlı lüğət - D hərfi ilə başlayanlar - H. 29
ZE+education
kitab_satishi+
Tehsilmerkezleri+az.+mid+ads

İzahlı lüğət

DƏNİZTISBAĞASI (ID - 9046)

is. zool. Ayaqları avar şəklində olan iri tısbağa. Dəniztısbağalarının ayaqları avara çevrilmişdir. “Sualtı aləm”.

DƏNİZULDUZU (ID - 9047)

is. zool. Dərisitikanlılar tipindən beşguşəli dəniz heyvanı.

DƏNİZZANBAĞI (ID - 9048)

is. zool. Dəniz dibində yaşayan bitkiyə oxşayan bir heyvan. Çiçəyə bənzəyən dənizzanbağı dənizin dibində nazik ayaqcıqlar üzərində yırğalanaraq yaşayır. Bu, bitki deyil, heyvandır. “Sualtı aləm”.

DƏNQURUDAN (ID - 9049)

sif. xüs. Dəni qurutmağa yarayan. Dənqurudan cihazlar.

DƏNLƏMƏ (ID - 9050)

“Dənləmək”dən f.is.

DƏNLƏMƏK (ID - 9051)

f 1. Dənli yemləri bir-bir dimdiklə götürüb yemək (quşlar haqqında). Toyuqlar darını dənlədilər.
Meyvəni ağacdan bir-bir qoparıb toplamaq, yığmaq, dərmək. Meyvələri dənləmək.
Arıtlamaq, təmizləmək, irini xırdadan,...

DƏNLƏNMƏ (ID - 9052)

“Dənlənmək”dən f.is.

DƏNLƏNMƏK (ID - 9053)

f Dən yemək, dən axtarıb yemək. Küçədə bir neçə toyuq dənlənirdi.
Sarı toyuğum da balalarını başına toplayaraq armud ağacı altında eşələnir, dənlənirdi. A.Şaiq. Həyətdə yayxana-yayxana dənlənən yastı, sarıdimdikli...

DƏNLƏŞMƏ (ID - 9054)

“Dənləşmək”dən f.is.

DƏNLƏŞMƏK (ID - 9055)

qarş. Bir-birinə mane olaraq, bir-birini itələyərək bir yerdə dən yemək. Göyərçinlər dənləşir. - Toyuqlar bir-birini dimdikləyə-dimdikləyə dənləşib qaqqıldaşır.. S.Rəhimov.

DƏNLƏTDİRMƏ (ID - 9056)

“Dənlətdirmək”dən f.is.

DƏNLƏTDİRMƏK (ID - 9057)

“Dənlətmək”dən icb.

DƏNLƏTMƏ (ID - 9058)

“Dənlətmək”dən f.is.

DƏNLƏTMƏK (ID - 9059)

“Dənləmək”dən icb.

DƏNLİ (ID - 9060)

sif. k.t. Dəni çox və yaxşı olan. Dənli sünbül. Bu taxıllar çox dənlidir.
..Çöllər bərəkətli yaşıllıqla örtülürdü, zəmilərdə qaraqılçıq sünbüllər dənli başlarını yerə əyirdi. Ə.Məmmədxanlı.
□ Dənli...

DƏNLİK (ID - 9061)

is. 1. Dən saxlanan, ərzaq saxlanan qab, anbar. Taxılı dənliyə tökmək.
Dəyirman boğazında dən tökülən qutu; sərsərə.
Qursaq. Toyuğun dənliyi.
sif. mənasında. Əkmək üçün olan; toxumluq. Dənlik qarğıdalı.

DƏNLİLİK (ID - 9062)

is. Dəni çox olma.

DƏNSİZ (ID - 9063)

sif. Dəni olmayan, yaxud az olan. Dənsiz sünbül.

DƏNSİZLƏNMƏ (ID - 9064)

“Dənsizlənmək”dən f.is.

DƏNSİZLƏNMƏK (ID - 9065)

f. Dənsiz hala düşmək, dənsiz qalmaq, dəni tökülmək.

DƏNSİZLİK (ID - 9066)

is. 1. Dəni olmama və ya az olma. Taxılların dənsizliyi quraqlığın nəticəsidir.
2. Yemsizlik. Toyuqlar dənsizlikdən acdır. - Arı balsız qalar, qarışqa dənsiz; Vaxt tapmaz ot çala çəpik çalanlar. M.Araz.

DƏNTƏMİZLƏYƏN, DƏNT ƏMİZLƏYİCİ (ID - 9067)

sif. tex. Dəni zibil və xırda daşlardan ayıran. Dəntəmizləyən maşın.
// is. Dəntəmizləyən maşın və s. Dəntəmizləyəni təmir etmək.

DƏNTUTAN, DƏNTUTUCU (ID - 9068)

is. tex. Dəntəmizləyən maşında və taxıldöyən kombaynda dəni zibildən və samandan ayıran hissə.

DƏNYEYƏN (ID - 9069)

DƏRAĞUŞ (ID - 9070)

[fars.] köhn.: dəraguş etmək, qucaqlamaq. Qarşısında ağ əlbəsədə Saranın xəyalı çiçəklərə yovuqlaşır, dərağuş edir, Bəhram çəkilir. C.Cabbarlı. Dəraguş olmaq - qucaqlaşmaq. Gecə yenə Əmiraslan öz vaxtında gəldi qızın...

DƏRAMƏD1 (ID - 9071)

is. [fars.] mus. Tar, yaxud kamança ilə ifa olunan muğamların giriş hissəsi. 0ur dəramədi.

DƏRAMƏD2 (ID - 9072)

is. köhn. Gəlir, qazanc.

DƏRAMƏDLİ (ID - 9073)

sif köhn. Gəlirli, mənfəət-
Dəramədli yer.

DƏRBAN (ID - 9074)

is. [fars.] köhn. Qapıçı. Büsatisəltənət zövqündən əhli-eşqə əfsundur; Cahan mülkündə, ey Seyyid, dəri-dildarə dərbandır. S.Ə.Şirvani. Qapıların qabağında qara libaslı dərbanlar dayanıbdır. Ə.Haqverdiyev.

DƏRBAR (ID - 9075)

is. [fars.] Padşah sarayı. [Xacə Mübarəkə] əmr olundu ki, cümləsini haman saat Qəzvinin altıncı küçəsinin başında müəyyən olunan evə piyada yetirsin, özü dərbari-şahiyə qayıtsın. M.F.Axundzadə. [Xacə Firuz:] Mən - qoca Xacə...

DƏRBƏ (ID - 9076)

is. məh. Mal-qaranın qışlıq yem ehtiyatı.

DƏRBƏÇƏ (ID - 9077)

is. [fars.] Balaca qapı. Ə.Abasov.
// Darvazada olan balaca qapı.

DƏRBƏDƏR (ID - 9078)

sif. [fars.] Qapı-qapı gəzən, avara, yurdsuz; ev-eşiyindən, yerindənyurdundan avara düşmüş.
// Zərf mənasında. Ey dərbədər gəzib ürəyi qan olan çocuq! Bir loğma nan üçün gözü giryan olan çocuq! M.Ə.Sabir.
□ Dərbədər...

DƏRBƏND (ID - 9079)

is. [fars.] 1. köhn. Dağlarda dar keçid, dağ keçidi; dərə.
İranda dar küçə. Onlar axşam saat ona iyirmi beş dəqiqə qalmış Qaraçılar dərbəndində olur. M.S.Ordubadi. Təbrizdə Müctəhid dərbəndinə getmək istəyən adam əvvəlcə...

DƏRBƏNDİ (ID - 9080)

is. [Dərbənd şəhərinin adından] 1. İrigiləli kəmşirin üzüm növü. Dərbəndidən doşab olmaz.
Azərbaycan oyun havalarından birinin adı. Dərbəndi oynamaq.

DƏRBƏRƏ (ID - 9081)

is. Böyük darvazalardakı kiçik qapı.

DƏRBƏSTƏ (ID - 9082)

sif [fars.] 1. Qapısı bağlı.
is. Bağlı qapı.
sif. Xudmani.

DƏRC (ID - 9083)

[ər.]: dərc edilmək (olunmaq) -
qəzetdə, ya məcmuədə çap edilmək (olunmaq). Qəzetdə Fərman haqqında bir məqalə dərc olunmuşdu. Ə.Sadıq. Dərc etdirmək qəzetdə, ya məcmuədə çap etdirmək. Məqaləni qəzetdə dərc etdirdi....

DƏRD (ID - 9084)

is. [fars.] 1. Qəm, qüssə, kədər, ürək acısı, mənəvi əzab, əziyyət, iztirab. Dərdini dərd bilənə söylə. (Ata. sözü) ..Mahnı adamın bütün dərdini unutdurur.. M.Hüseyn.
// Haqqında düşünmək lazım gələn, qayğıya...

DƏRD(İ)-HAL (ID - 9085)

is. [fars. dərd və ər. hal] klas. bax dərd 3-cü mənada. Kənarda durmaqla millətin ehtiyacını və dərd-halını bilmək olmaz. F.Köçərli.

DƏRD(İ)-SƏR (ID - 9086)

is. [fars.] klas. Başağrısı, əziyyət, narahatlıq; qayğı, qeyd. Ey xuda, kim çəkər axırda gülabın bu gülün; Dərdisər dəfinə aləmdə bu dərman gülüdür.S.Ə.Şirvani.
// Dərd-qəm, qayğı, fikir. ..Başıma dolanan, dərd-sərimi...

DƏRD(Ü)-MÖHNƏT (ID - 9087)

is. [fars. dərd və ər. möhnət] bax dərd-qəm.

DƏRD-BƏLA (ID - 9088)

is. [fars.] Dərdə, qayğıya səbəb olan hal; iztirab və əziyyət verən və ya qorxulu hadisə. Dərd-bəladan qurtarmaq.
// Xəstəlik mənasında. Yol ötdüm, çıxdım yala; Nahaqdan düşdüm qala; Əyil üzündən öpüm; Candan çıxsın...

DƏRDBİLƏN (ID - 9089)

is. Başqasının dərdini, kədərini, ürək sirrini duyan, başa düşən, ona acıyan və kömək edən adam. Dərdini dərdbilənə söylə. (Ata. sözü). Sənə Vaqif kimi dərdbilən gərək; Layiq görməm hər nadanı mən sənə. M.P.Vaqif....

DƏRDBİLMƏZ (ID - 9090)

is. Başqasının dərdini, halını düşünməyən, ona acımayan, kömək etməyən adam. Dərdbilməzlər qanar məni, heç bilməz; Dərd ilə doludur döşüm, ağlaram. Q.Zakir.
DƏRD-DİL is. [fars.] köhn. Ürək dərdi, sirr. Məşədi Qasım...

DƏRDƏCƏR (ID - 9091)

sif. Azarlı, dərdli, xəstə, nasaz, zəif. Dərdəcər adam. Dərdəcər uşaq.
Dərdəcər olmaq - dərdə düşmək, azara düşmək. Mehdi tutulandan sonra Nəbi ya dərdəcər olub öləcək, ya da üzə çıxacaqdır. “Qaçaq Nəbi”. [Hacı...

DƏRD-ƏLƏM (ID - 9092)

[fars. dərd və ər. ələm] bax dərd-qəm. Həmdəmimdi bu dərdələm: Öz içimdə öz zəlzələm; Ayıqca yatır, ay Allah! M.Araz.

DƏRD-ƏLƏMLİ (ID - 9093)

b ax dərd-qəmli.

DƏRDƏSƏR (ID - 9094)

is. [fars.] Başağrısı, dərd, qayğı.

DƏRDƏSƏRLİ (ID - 9095)

sif Çoxlu dərdi, qayğısı olan; başıbəlalı, dərdli.

Bu səhifə 3 dəfə baxılıb

....
1
ugur_200x200_new.gif
ld.gif
qalaktika_200x200.gif
alsat_250x220.png
elbite_300x100_tibb.gif
tereggi_300x100.gif