İzahlı lüğət
MASSİV (ID - 27949)[fr.] 1. coğr. Geoloji quruluş cəhətdən bir cür olan yastı dağ təpələrindən ibarət sahə. Tyan-şan massivi.
2. Hər hansı əlamətlərinə görə bir cür olan geniş sahə. Meşə massivi. Çöl massivi. - Eldar [atın] üstündə pambıq... |
MASTİKA (ID - 27950)[yun.] 1. Cürbəcür məqsədlər üçün işlədilən müxtəlif tərkibli qəliz maddə.
Döşəməyə sürtmək üçün tərkibində mum və boya olan maddə. Döşəməni mastika ilə silmək. |
MASTİT (ID - 27951)is. [yun.] tib. Döş vəzisinin iltihabı, döşgəlmə.
|
MAŞ (ID - 27952)is. bot. Lobya.
|
MAŞA (ID - 27953)is. Ocaqdan od və ya qızmar bir şeyi götürmək üçün metal alət. Vaqif arabir buxarını maşa ilə qurdalayırdı. Çəmənzəminli. Rəhim bəy dodaqaltı gülümsədi, böyründəki maşanı götürüb manqalın közlərini qurdaladı. M.Hüseyn.
|
MAŞALAMA (ID - 27954)“Maşalamaq” dan f.is.
|
MAŞALAMAQ (ID - 27955)f Maşa ilə qurdalamaq. Ocağı maşalamaq.
|
MAŞALLAH (ID - 27956)[ər.] “Allah gözdən saxlasın” , “afərin” , “mərhəba” kimi mənalarda bəyənmə və tərif bildirir. [Mirzə:] Dünən oğlunu gördüm, maşallah, yaxşı oğlana oxşayır. Ə.Haqverdiyev. [Anası:] Oğlum axırda oxuyub nəçərnik...
|
MAŞIN (ID - 27957)[fr. əsli lat.] 1.Enerjini bir şəkildən başqa şəklə salmaq yolu ilə hər hansı bir faydalı iş görən mexanizm və ya mexanizmlər toplusu. Hesablayıcı maşın. Çap maşını. Tikiş maşını. □ Yazı maşını - mətni çap etmək üçün...
|
MAŞINÇI (ID - 27958)is. 1. Bax maşinist.
2. Maşında işləyən fəhlə. Gənc maşınçı, nasosu yağlayan yaşlı bir arvad və Şəfiqə dayanmış nasosu gözdən keçirirdilər. H.Seyidbəyli. |
MAŞINÇILIQ (ID - 27959)is. Maşınçının işi, sənəti; maşinistlik. [Gülüş Atakişiyə:] Mən səni dəmir yolunda maşınçılıq kurslarına yazdıracağam, gedərsinizmi? C.Cabbarlı.
|
MAŞINXANA (ID - 27960)is. [lat. machina və fars. ...xanə] Maşınların olduğu bina, maşınlar işləyən yer. Mexaniki zor ilə maşınxanadan kənara çıxartdılar. H.Nəzərli.
|
MAŞINKA (ID - 27961)[rus.] 1. Bax pilətə. Rüstəm kişi.. maşınkanı yandırıb qazanı onun üstünə qoydu. M.İbrahimov. Kəramət ətə soğan qatıb, kotletlik hazırlamağa başladıqda, Qafar ayağa qalxdı, neft maşınkasını yandırdı. Ə.Əbülhəsən.
2.... |
MAŞINQAYIRAN (ID - 27962)is. 1. Maşınqayırma sənayesi işçisi.
2. Bax maşınqayırma. |
MAŞINQAYIRMA (ID - 27963)is. Maşın emalı, maşın istehsalı. Maşınqayırma zavodu. Maşınqayırma sənayesi.
|
MAŞINLAMA (ID - 27964)“Maşınlamaq” dan f.is.
|
MAŞINLAMAQ (ID - 27965)f 1. Tikiş maşınında tikmək. Paltarı maşınlamaq.
2. Maşınla qırxmaq. [Qarakişi:] Gəldim ki, bir başımı maşınlayasan, ay Yusif! B.Bayramov. |
MAŞINLANMA (ID - 27966)“Maşınlanmaq” dan f.is.
|
MAŞINLANMAQ (ID - 27967)məch. 1. Tikiş maşınında tikilmək. Köynək maşınlanıb.
2. Maşınla qırxılmaq. |
MAŞINLAŞDIRILMA (ID - 27968)“Maşınlaşdırılmaq” dan f.is.
|
MAŞINLAŞDIRILMAQ (ID - 27969)məch. İstehsalata maşınlar, mexanizmlər tətbiq edilmək.
|
MAŞINLAŞDIRMA (ID - 27970)“Maşınlaşdırmaq” dan f.is.
|
MAŞINLAŞDIRMAQ (ID - 27971)f İstehsalata maşınlar, mexanizmlər tətbiq etmək, istehsalatı mexanizmləşdirmək. İstehsal proseslərini maşınlaşdırmaq. - [Yaşar:] Biz təsərrüfatı maşınlaşdırmaqla təbiətin əlində olan bütün sərvəti ancaq sinifsiz cəmiyyətin...
|
MAŞINLAŞMA (ID - 27972)“Maşınlaşmaq” dan f.is.
|
MAŞINLAŞMAQ (ID - 27973)f Maşınlarla, mexanizmlərlə təchiz olunmaq, istehsalata maşın tətbiq olunmaq. Azərbaycan kəndləri sürətlə maşınlaşır. İ.Əfəndiyev.
|
MAŞINLATDIRMA (ID - 27974)“Maşınlatdırmaq” dan f.is.
|
MAŞINLATDIRMAQ (ID - 27975)f 1. Tikiş maşınında tikdirmək. Yorğanüzünü maşınlatdırmaq.
2. Maşınla qırxdırmaq. [Adil:] [Atam] saçını dibindən maşınlatdırdığı üçün həmişəkindən arıq görünürdü. B.Bayramov. |
MAŞINLI (ID - 27976)sif Maşmı olan; maşınlar, mexanizmlər tətbiq edilən. Maşınlı təsərrüfat.
|
MAŞINSÜRƏN (ID - 27977)is. Maşını idarə edən işçi; sürücü.
|
MAŞINŞÜNAS (ID - 27978)is. [lat. machina və fars. ...şünas] Maşınşünaslıq mütəxəssisi.
|
MAŞINŞÜNASLIQ (ID - 27979)is. Maşın və mexanizmlərin təsviri və nəzəriyyəsi haqqında fənn. Maşınşünaslıq kursu.
|
MAŞİNİST (ID - 27980)[lat.] Maşmı (parovozu, elektrovozu və s.) idarə edən işçi. Baxın cavan maşinistə, nəğmə söyləyir; Hərəkətə gətirərək ilkparovozu. S.Rüstəm. Qatarları sürən maşinistlər hamısı Fərmanla tanışdır. Ə.Sadıq.
|
MAŞİNİSTKA (ID - 27981)[rus.] bax makinaçı.
|
MAŞİNİSTLİK (ID - 27982)is. Maşını idarəetmə işi, maşinistin işi, peşəsi, sənəti. [Dursun] maşinistliyə, şoferliyə, montyorluğa da qızlardan şagird qoydu. Ə.Əbülhəsən.
|
MAT (ID - 27983)is. [fars.] 1. Heyrət içində olan, təəccüblənmiş. Mən bu işə matam. □ Mat etmək - b a x mat qoymaq. Yaşı on səkkizə yenicə yetmiş; Gözəllikdə tamam xəlqi mat etmiş. M.P.Vaqif. Fəqirlərə yüz minlərlə ehsan edib, bütün şəhəri...
|
MATADOR (ID - 27984)[isp.] İspaniyada və Latın Amerikasının bəzi ölkələrində: buğa döyüşündə buğaya qılıncla axırıncı, öldürücü zərbəni vuran baş döyüşçü, toreador. Firəngiz lap gənclikdən matadorlara rəğbət bəslərdi. B.Bayramov.
|
MATAH (ID - 27985)is. [ər. “mətə” sözünün canlı dildə işlənən forması] Qiymətli, aztapılan şey, əziz şey (adətən istehza məqamında işlənir). [Qasım kişi:] Qadam onun qulaqlarına da, gözlərinə də, qaşlarına da, çox matah şeydi, hələ...
|
MATAN (ID - 27986)sif və is. dan. Kök, ağ, göyçək, koppuş. Matan bala. Matan qız.
|
MATARA (ID - 27987)bax mətərə.
|
MATÇ (ID - 27988)[ing.] Şahmat və ya idmanın bu və ya başqa növü üzrə iki rəqib, yaxud iki komanda arasında keçirilən yarış. Şahmat matçı. - [Dostum] bu axşam şəhərdə futbol matçı olacağından oraya getməli idi. M.Rzaquluzadə.
|
MATDIM-MATDIM (ID - 27989)zərf. matdım-matdım baxmaq - susmuş, sakit dayanmış halda gözlərini bir nöqtəyə zilləyib təəccüblə baxmaq. [Cəbi] çox vaxt matdım-matdım bir nöqtəyə .. baxırdı. N.Nərimanov. Çox ağır nəfləs alıb inləyirdi dərindən; Matdım-matdım...
|
MATERİAL (ID - 27990)[lat.] 1. Bir şey qayırmaq, istehsal etmək, qurmaq üçün işlədilən cisim, şey, maddə, ləvazimat, xammal. Tikinti materialı. - [Direktor:] Material var. Taxtaşalban göndəriblər. M.Hüseyn. Qum, çınqıl və başqa materiallar daşıyan...
|
MATERİALBAZ (ID - 27991)is. [lat. materialis və fars. ...baz] Başqası haqqında düşmənçilik, qərəzkarlıq məqsədilə material verməyi özünə peşə etmiş adam; donosçu.
|
MATERİALBAZLIQ (ID - 27992)is. Başqası haqqında düşmənçilik və qərəzkarlıq məqsədilə material vermə; donosbazlıq. O, materialbazlıq, dedi-qodu, giley-güzar ilə də məşğul olmamışdı. “Kirpi” .
|
MATERİALİST (ID - 27993)[fr.] Fəlsəfi materializm tərəfdarı.
|
MATERİALİSTCƏSİNƏ (ID - 27994)zərf Materializmə əsaslanaraq, materializm prinsipləri əsasında. Təbiəti materialistcəsinə dərk etmək. Məsələyə materialistcəsinə yanaşmaq.
|
MATERİALİZM (ID - 27995)[fr.] İdealizmin əksinə olaraq, şüura, təfəkkürə nisbətən materiyanın, təbiətin, obyektiv varlığın ilkinliyini, şüurdan, təfəkkürdən asılı olmayaraq, dünyanın obyektiv varlığını və onun qanunauyğunluqlarının dərk olunmasının...
|
MATERİALŞÜNAS (ID - 27996)is. [lat. material və fars. ...şünas] Materialşünaslıq mütəxəssisi.
|
MATERİALŞÜNASLIQ (ID - 27997)is. Istehsalın hər hansı bir sahəsinə aid olan materiallar haqqında elm.
|
MATERİK (ID - 27998)[lat. ] coğr. Hər tərəfdən dəniz və okeanlarla əhatə olunmuş ən böyük quru sahəsi; qitə.
|
