ZE+education...

İzahlı lüğət

X (ID - 17012)

Azərbaycan əlifbasının on ikinci hərfi. bax xe.

XAB (ID - 17013)

is. [fars.] klas. 1. Yuxu. Gecələr gözlərim xabı görməmək; Ol siyah nərgisiməstanədəndir. M.P.Vaqif. Dayansın qarşıda, gətirsən tabı; Ayıltsın qəflətdən, unutsun xabı. Aşıq Ələsgər. □ Xabi-qəflət klas.
b ax qəflət...

XABANERA (ID - 17014)

[isp.] İspaniyada geniş yayılmış Kuba xalq rəqsi və onun havası.

XACƏ1 (ID - 17015)

is. [fars.] köhn. Sarıqlı əfəndi, molla, seyid. Ey xacə, çalış surəti-zahirdə qəşəng ol! Istərsən özün surəti-mənada cəfəng ol! M.Ə.Sabir.

XACƏ2 (ID - 17016)

is. [fars.] bax xədim 1-ci mənada. Cariyələr Qətibənin yanında gələn iki nəfər xacəni qıdıqlayıb gülürdülər. M.S.Ordubadi. □ Xacə eləmək - bax xədim eləmək ("xədim”də). [Səttarxan Bağırxana:] ..Gördüyümüz o...

XACƏBAŞI (ID - 17017)

is. köhn. Keçmişdə: hərəmxana qadınlarına nəzarət edən xədimlərin başçısı. Bir neçə gün keçdi. Bir sübh sərdarın hərəmxanasının xacəbaşısı gəlib baş əyib məyus dayandı. Ə.Haqverdiyev.

XAÇ (ID - 17018)

is. Xristianlığın rəmzi sayılan və bir-birini perpendikulyar olaraq qət edən iki mildən ibarət sitayiş obyekti. Kilsələrin xaçları. Ağac xaç. - [Xanım] soyuq əlləri ilə boğazındakı xaçından bərk-bərk yapışdı, dua oxudu,...

XAÇAÇURAN (ID - 17019)

is. Xristian dini mərasimlərindən birinin adı, xaçı suya salma. Xaçaçuran bayramı.

XAÇÇİÇƏKLİ(LƏR) (ID - 17020)

is. bot. Ləçəkləri xaç şəklində olan bitkilər fəsiləsi. Xaççiçəklilər fəsiləsinə bir sıra kələm, turp, vəzəri kimi qiymətli tərəvəz bitkiləri, xardal kimi yağlı bitkilər, mixəkgülü, şəbbugülü kimi bəzək bitkiləri...

XAÇLAMA (ID - 17021)

“Xaçlamaq” dan f.is.

XAÇLAMAQ (ID - 17022)

f Xaç suyuna salma mərasimi icra etməklə xristian etmək. Onların ata-anası və Nadya xala evdə yox idi.. təzə doğulan çağanı xaçlamaq mərasiminə getmişdilər. Çexovdan.

XAÇLI (ID - 17023)

sif 1. Xaç taxmış, xaçı olan. Xaçlı keşiş.
2. Is. mənasında, tar. Səlib müharibələri iştirakçısı.

XAÇNİŞAN (ID - 17024)

is. tar. Xaçlı (2-ci mənada) (səlib müharibələri iştirakçısı olan rıtsar paltarlarına tikilən xaç nişanına görə onlar belə adlanırdılar).

XAÇPƏRƏST (ID - 17025)

is. Xristian. Iki-üç həftə bundan qabaq xaçpərəstlərin pasxa bayramı
idi. C.Məmmədquluzadə. [Molla Sadıq:] Xaçpərəstlərin islam milləti arasında təfriqə salmaq köhnə peşəsidir. I.Şıxlı.

XAÇVARİ (ID - 17026)

sif. Xaç şəklində olan, xaçaoxşar, xaç kimi. Xaçvari nişan. Xaçvari yol.

XAÇVARİLİK (ID - 17027)

is. Xaçvari şəkildə olan şeyin halı, görünüşü.

XADİM (ID - 17028)

is. [ər.] 1. köhn. Xidmət edən, xidmətçi. Hər hansı ictimai fəaliyyət sahəsində özünü göstərmiş, xidmətləri olan şəxs. Elm xadimi. Ictimai xadim. Siyasi xadim. - Ziyafətdə ölmüş xəlifə Müstərşidbillahın qızları, cariyələri,...

XADİMƏ (ID - 17029)

is. Xidmətçi qadın, qulluqçu. Müdir qadınla bir neçə xadimədən başqa [monastırda] kimsə qalmamış. Çəmənzəminli. Ovrət nə demək? Xadiməmiz, cariyəmizdir! M.Ə.Sabir.

XADİMLİK (ID - 17030)

is. Xidmətçilik.

XAH (ID - 17031)

[fars.] klas. Istər, istərsə. Təfavüt eyləməz sənsiz mənə, ey sərvi-səngin-dil; Məkanın xah külxan, xah səhra, xah bağ olsun. Qövsi. Məqsədim şəşəəyi-mahi-camalındı sənin; Xah məsciddə onu, xah kəlisadə görüm. S.Ə.Şirvani....

XAHİŞ (ID - 17032)

is. [fars.] Bir arzunu, ehtiyacı yerinə yetirmək üçün edilən müraciət, təmənna; rica, təvəqqe, istək. Sizdən bir xahişim var. - ..Mən Qasımın xahişini əmələ gətirdim, yəni gedib oturdum onun yanında. Məmmədquluzadə. Bir ittifaq...

XAHİŞSİZ (ID - 17033)

zərf Xahiş edilmədən, öz razılığı ilə. Indi gecə vaxtı Xanpərinin təklifsiz, xahişsiz Qəmərin evinə gəlməsi çox maraqlı idi. Ə.Vəliyev.

XAHNƏXAH(İ) (ID - 17034)

[fars.] zərf Istər-istəməz, laqeydcəsinə. Qoca it xahnəxahi çıxmışdı qapıya və xahnəxahi öz vəzifəsini ifa edirdi. Məmmədquluzadə. Cəmilə xanım xahnəxahi çadrasını başına örtüb evdən çıxdı. E.Sultanov. Züleyxa [Əsgərə...

XA-XA, XA-XA-XA (ID - 17035)

nida. Gülüş, qəhqəhə bildirmək üçün işlədilən təqlidi söz. [Iskəndər:] Allahın iti də mənim sözümə baxmır, nə qədər elədim, içəri girmədi. Xaxa-xa (qah-qah çəkib gülür). C.Məmmədquluzadə. Xa-xa-xa!.. Məşədi Nemətqulu...

XAXAM (ID - 17036)

is. Yəhudilərdə baş kahin, ruhani başçısı. Sən indi bu gün Gəncədə bir adlı xaxamsan! Ə.Nəzmi.

XAİN (ID - 17037)

sif [ər.] 1. Vətəninə, xalqına xəyanət edən; satqın, xəyanətkar, dönük. [Pəhləvanlar:] Dağ-daşından uçsun duman; Qara geysin xain insan! A.Şaiq. Bayquş xaraba, gecəquşu qaranlıq sevən kimi, xain adamlar da xəlvəti xoşlarlar....

XAİNANƏ (ID - 17038)

bax xaincəsinə. Fərhad, o saatda bir gecə bağda keçirdiyi xainanə dəqiqələr yadına düşüb, cəld ayağa durdu. C.Cabbarlı.

XAİNCƏ(SİNƏ) (ID - 17039)

zərf Xain kimi, xainliklə, xəyanətlə. Xaincə(sinə) hərəkət. Xaincəsinə basqın. - [Səlimin] rəftarı və hərəkəti nə Naşadın əlaqəsinə, nə də hər zaman gözlərini süzüb [Mehribana] baxmaqla ürəyinin arzusunu bildirən Novruzbəyin...

XAİNLİK (ID - 17040)

is. 1. Xəyanət; xəyanət etmə, xəyanətkarlıq, dönüklük, satqınlıq, vəfasızlıq; xaincə hərəkət. Xainlik etmək.
Vəfasızlıq, əhdi pozma, dönük çıxma, dönüklük. [Süleyman:] Mən də axtararam, özümə bir gözəl qız...

XAK (ID - 17041)

is. [fars.] klas. Torpaq. Kimin yolu düşsə xaki-dərinə; Ox vurar köksünə məlhəm yerinə. Q.Zakir. Kəsilib biryana atılmışdır; Xakinə abi-qəm qatılmışdır. A.Səhhət. Dostun qədəmində bir ovuc xakam; Dost alsın canımı xoş sifətinən....

XAKAS (ID - 17042)

is. Türk xalqlarından birinin adı və həmin xalqa mənsub olan adam. Xakaslar xristianlığı qəbul etsələr də, faktiki olaraq şamanizmə etiqad edirdilər.

XAKASCA (ID - 17043)

sif və zərf Xakas dilində. Xakasca dərslik. Xakasca-rusca lüğət. Xakasca danışmaq.

XAKİ (ID - 17044)

sif [fars.] Bozumtul-yaşıl rəngli, torpaq rəngli. Xaki pencək. Xaki (rəngli) frenç. - Sirat xaki köynək-şalvarda tərdən islanırdı. Ə.Əbülhəsən.

XAQAN (ID - 17045)

is. tar. Qədim türk və monqol hökmdarlarına verilən ad, titul. Xəzər xaqanı. - [Cəllad:] Xaqan, ulu xaqan! Əfv et onu, ver qətlimə fərman! H.Cavid. // köhn. Padşah, hökmdar, sultan. Xaqanlar başına şeşpər çaldıran; Qulac qollar...

XAQANLIQ (ID - 17046)

is. 1. Hökmdarlıq, padşahlıq. [Çopo:] Okabayın bu hərəkətini xaqanlıq eşqinə düşməsi ilə mərbut görürlər. Çəmənzəminli.
2. Xaqanın hökmü altında olan ölkə. Xəzər xaqanlığı.

XAL (ID - 17047)

is. 1. Ya anadangəlmə, ya da sonradan dəri üzərində əmələ gələn xırda, dəyirmi ləkə. Üzündə xal var. Qara xal. Zəfiərin yanında ucaboylu, çatma qaraqaşlı, sağ yanağında iri xalı olan bir gəlin vardı. Ə.Vəliyev. [Qızın]...

XALA (ID - 17048)

is. 1. Ananın bacısı. [Sultan bəy:] Xalanın muzdu o olar ki, canı rahat olar. U.Hacıbəyov. Budaq xalasının danışığını maraqla dinləyir, gözünü ondan çəkmirdi. Ə.Vəliyev.
2. Qoca və ya yaşlı qadına müraciət edərkən,...

XALABACI (ID - 17049)

is. mus. Azərbaycan oyun havalarından birinin adı. Bir qədər çalıboxuyandan sonra mütrüb kəmərçin [qadın tumanı] geyib, başına bir kəlağayı salıb xalabacı oynardı. H.Sarabski.

XALACAN (ID - 17050)

is. Xalaya nəvazişlə müraciət. Xalacan, bir bizə gəlsənə! - [Yunus xalasına:] Bu nədir, xalacan, bircə baxsana! Ə.Məmmədxanlı. // Yaşlı qadına mehribanlıqla, nəvazişlə müraciət. Xalacan, bir az su verin, içim.

XALACIQ (ID - 17051)

bax xalacan. [Cəfər:] Xalacıq, bu çox bahadır, qarpıza beş şahı vermək student cibinə yaraşmaz. Çəmənzəminli.

XALAGƏLİNİ (ID - 17052)

is. Ananın bacısının gəlini.

XALA-XALA (ID - 17053)

is. Kiçik qızların gəlinciklə oynadıqları oyun adı; gəlin-gəlin.

XALAQIZI (ID - 17054)

is. Ananın bacısı qızı.

XALANƏVƏSİ (ID - 17055)

is. Ananın bacısı nəvəsi.

XALAOĞLU (ID - 17056)

is. Ananın bacısı oğlu. Mən də Bakıya tərəf hazırlaşırdım, bizim xalaoğlu da yazmışdır. S.Rəhimov.

XALAT (ID - 17057)

is. [ər.] 1. Orta Asiya xalqlarının ətəkləri üst-üstə gələn, yaxası açıq üst geyimi. Zolaqlı xalat. Ozbək xalatı.
2. Evdə və ya işdə geyilən, yaxası düymə və ya bağla bağlanan yüngül üst geyimi. Həkim xalatı. Çit...

XALATLIQ (ID - 17058)

sif 1. Xalat tikilməyə yarar. Xalatlıq parça.
2. Xalat tikiləcək parçanm miqdarı (adətən saylarda). İki xalatlıq parça.

XALÇA (ID - 17059)

is. Divara vurmaq və ya döşəməyə salmaq üçün müxtəlif rəngli yun və ya iplik saplardan toxunmuş naxışlı döşənəcək. Butalı xalça. Xonçalı xalça. - Tut ağacının altında zərif kaşan xalçaları salınmış, mütəkkələr...

XALÇAÇI (ID - 17060)

is. 1. Xalça toxuyan usta. Qonşuluqda Şərif adlı bir xalçaçı usta var idi. Savadlı qızlardan xalça fabrikinə adam yığırdı. Mir Cəlal. // Xalça mütəxəssisi.
2. köhn. Xalça ticarəti ilə məşğul olan adam, xalça taciri, xalça...

XALÇAÇILIQ (ID - 17061)

is. Xalça toxuma sənəti; xalça toxuma işi (bir istehsal sahəsi kimi). Xalçaçılıq sexi. Xalçaçılıq ustası.

Bu səhifə dəfə baxılıb

Ugur MM
Language dom
Aslamaz - Hazirliq
Alsat.az - ən rahat aliş-veriş saytı
Tereggi 1
Yeni video
Dağlar. Çaylar. İqlim tipləri. Lanşaft tiplərinə aid testlərin izahı
Dağlar. Çaylar. İqlim tipləri. Lanşaft tiplərinə aid testlərin izahı
Yeni video
Şirvanşahlar dövləti. Yaranması. Süqutu. Calarilər.
Şirvanşahlar dövləti. Yaranması. Süqutu. Calarilər.
Yeni video
İsmi birləşmələr. İsmi birləşmələr növləri. Qeyri-təyini ismi birləşmələr
İsmi birləşmələr. İsmi birləşmələr növləri. Qeyri-təyini ismi birləşmələr
Bağçalara uşaq qəbulu nə vaxt başlayacaq? Bdu səs yazisi yayilan müəllimi aqibəti bəlli oldu.
Bağçalara uşaq qəbulu nə vaxt başlayacaq? Bdu səs yazisi yayilan müəllimi aqibəti bəlli...
Universitetdə Təkrar təhsil. Nadir tarixi sərgi. Dağıstanda təhsil imkanı (UNEC)
Universitetdə Təkrar təhsil. Nadir tarixi sərgi. Dağıstanda təhsil imkanı (UNEC)
Şagirdlər qəzaya uğradı. Nazir öz fikrini bildirdi. Hansı məktəblər təmir olunur?
Şagirdlər qəzaya uğradı. Nazir öz fikrini bildirdi. Hansı məktəblər təmir olunur?
......
YesNofirst box will be shown second NOT
Bağla
Yeni video
Dağlar. Çaylar. İqlim tipləri. Lanşaft tiplərinə aid testlərin izahı
Dağlar. Çaylar. İqlim tipləri. Lanşaft tiplərinə aid testlərin izahı
Yeni video
Şirvanşahlar dövləti. Yaranması. Süqutu. Calarilər.
Şirvanşahlar dövləti. Yaranması. Süqutu. Calarilər.
Yeni video
İsmi birləşmələr. İsmi birləşmələr növləri. Qeyri-təyini ismi birləşmələr
İsmi birləşmələr. İsmi birləşmələr növləri. Qeyri-təyini ismi birləşmələr
Yeni video
Dərman bitkiləri və onların  istifadə qaydaları. Biologiya
Dərman bitkiləri və onların istifadə qaydaları. Biologiya
Yeni video
İslamın Azərbaycanda yayılması. Zərdüştlük. Ərəblərin yürüşləri.
İslamın Azərbaycanda yayılması. Zərdüştlük. Ərəblərin yürüşləri.
Yeni video
Söz birləşmələri. İkinci və üçüncü növ təyini söz birləşmələri. Azərbaycan dili
Söz birləşmələri. İkinci və üçüncü növ təyini söz birləşmələri. Azərbaycan dili

İzahlı video testlərə keç