Sizin hazırki nikiniz (ləğəbiniz)

İzahlı lüğət

IÇDIRMƏK (ID - 18150)

b a x içirtmək.

IÇIBOŞ (ID - 18154)

sif İçərisi boş olan, içində heç bir şey olmayan; oyuq. Içiboş gövdə. Içiboş buynuz.

IÇIRMƏK (ID - 18165)

b a x içirtmək. Solğun dodağından cami-sevdanı; Içirmişdir mənə saqiyiəzəl. Ə.Cavad.

IFRATÇI (ID - 18277)

is. İfrata meyil edən, bir işdə ifratçılıq edən. ..Bütün ifratçılarımıza tövsiyəmiz budur ki, işə əhəmiyyət nəzəri ilə baxsınlar. Ü.Hacıbəyov.

IFRATÇILIQ (ID - 18278)

is. İfrata varma, ifrata meyil, bir işdə ifrat tədbirlərə əl atma.

IFRAZ (ID - 18279)

is. [ər.] fiziol. Orqanizmin bir yerindən (yaradan və s.-dən) bir şey (maye) çıxma, axma. Narzan mədə şirəsinin ifrazını artırır. Ə.Əliyev. □ Ifraz etmək - ayırmaq, axıtmaq, dışarı çıxarmaq. Yaranın ifraz etdiyi irin.

IFRAZAT (ID - 18280)

is. [ər. "ifraz” söz. cəmi] fiziol. Bədənin ifraz etdiyi maddələr. Irinli ifrazat. // Nəcis. ..Insanın və heyvanın bədənindən bayıra çıxan şeylərdə (ifrazatda) həmişə mikroblar vardır. N.Nərimanov.

IFRAZETDIRICI (ID - 18281)

sif. fiziol. İfraza səbəb olan. Ifrazetdirici dərmanlar.

IFRIT (ID - 18282)

is. [ər.] 1. İblis, şeytan, cin. [Padşah:] Yalan danışma, ifrit, sən bilməyirsən, mən bilirəm. Ə.Haqverdiyev.
2. Çox sərt, amansız, qəddar adam haqqında. □ Ifrit kəsilmək - bərk acıqlanmaq, amansız olmaq, qəzəblənmək....

IFRITƏ (ID - 18283)

is. və sif. [ər.] dan. Çox çirkin, bədheybət, bədləkər, kifir (qadın haqqında). Ifritənin biridir. // Araqarışdıran, pislik edən, fitnəkar qadın haqqında. Elə qarı qapını örtcək dəyişilib oldu bir küpəgirən ifritə, cadu....

IFRITƏLIK (ID - 18284)

is. Həddən artıq çirkinlik, eybəcərlik, bədheybətlik, bədləkərlik.

IFŞA (ID - 18285)

is. [ər.] Faş etmə, aşkara çıxarma, meydana çıxarma, üstünü açma. □ Ifşa etmək - faş etmək, üstünü açmaq, üzə çıxarmaq, meydana çıxarmaq, açıb göstərmək (birinin cinayətini, gizli niyyətini və s.-ni). Düşmənin hiyləsini...

IFŞAÇI (ID - 18286)

is. Birinin cinayətinin, hiyləsinin, pis niyyətinin üstünü açan, ifşa edən, aşkara çıxaran, açıb göstərən adam.

IFŞAÇILIQ (ID - 18287)

is. İfşa etmə, ifşa ilə məşğul olma.

IFŞAEDICI (ID - 18288)

sif. İfşa edən, faş edən, üstünü açan, aşkara çıxaran, açıb göstərən, ifşa mahiyyətində olan. Ifşaedici sənədlər. Ifşaedici dəlillər. - Bakı komitəsi çar hökumətinin avqust ayındakı xəyanətini ifşaedici bir proklamasiya...

IFŞAEDICILIK (ID - 18289)

is. İfşa etmə, ifşa mahiyyətində olma.

IFTADƏ (ID - 18290)

f.sif. [fars.] klas. Düşkün, mübtəla. Bu fəxr yetər kim mənə, iftadeyi-eşqəm; Sal başıma bir sayə hümayi-kərəmindən. Ə.Vahid.

IFTADƏLIK (ID - 18291)

is. Düşkünlük, mübtəlalıq. Iftadəliyim gör, etmə ehmal; Rəhm et, bir əyaq ilə əlim al! Füzuli.

IFTAR (ID - 18292)

is. [ər.] din. Oruc açma, oruc açdıqda yeyilən yemək. Xavərimsə bu gün oruc tutmuş olduğundan, axşam üçün iftar tədarükü görürdü. T.Ş.Simurq. □ Iftar açmaq (yemək) - oruc açmaq. Axund iftarı yeyib, təsbehi alır əlinə, başlayır...

IFTARLIQ (ID - 18293)

is. din. İftar (oruc açma) üçün hazırlanan yemək(lər).

IFTIXAR (ID - 18294)

is. [ər.] 1. Fəxr, fəxr etmə. Bu gündən belə Iran əhli öz millətləri ilə iftixara haqlıdır. Ü.Hacıbəyov. “Molla Nəsrəddin” bizim inkişaf tariximizdə, xalqımızın ictimai həyatında çox mühüm və iftixara layiq bir hadisədir....

IKIARVADLI (ID - 18378)

sif. köhn. İki arvadı olan, iki arvad saxlayan. [Zeynal] tamamilə ikievli, ikiarvadlı idi. S.Hüseyn. // İki qadın olan. Ikiarvadlı ev süpürülməmiş qalar. (Məsəl). // İs. mənasında. [Gülsabah Məşədi Qədimə:] Hələ orada da sənin...

IKIARVADLILIQ (ID - 18379)

is. köhn. İki arvadı olma, iki arvad saxlama. Məşədi Qədimin ikiarvadlılığı çoxdan deyildi. T.Ş.Simurq. [Ceyran] ümumiyyətlə, kənd kişilərini ikiarvadlılıqda töhmətləndirirdi. S.Hüseyn.

IKIATLI (ID - 18380)

sif İki at qoşulmuş. Ikiatlı araba. Ikiatlı fayton.

IKIATOMLU (ID - 18381)

sif kim. İki atomdan ibarət olan. Ikiatomlu birləşmə.

IKIAVARLI (ID - 18382)

sif İki avarı olan; qoşaavarlı. Ikiavarlı qayıq.

IKIAYAQLI (ID - 18383)

sif 1. İki ayağı olan.
2. məc. dan. İnsan mənasında epitet kimi işlənir. [Xortdan:] Tehranda bir nəfər ikiayaqlı qalmadı. Ə.Haqverdiyev.

IKIAYLIQ (ID - 18384)

sif 1. İki ay davam edən və ya davam etmiş. Ikiaylıq ezamiyyət. Ikiaylıq məzuniyyət. Ikiaylıq kurslar. // İki aydan bir nəşr olunan, çıxan (jurnal, qəzet və s).
2. Yaşı iki aydan ibarət olan. Ikiaylıq uşaq.

IKIBARMAQLI (ID - 18385)

sif Əlində, ya ayağında ancaq iki barmağı olan.

IKIBAŞA (ID - 18386)

zərf Hər iki tərəfə, hər iki başa. Maşını ikibaşa danışmaq.

IKIBAŞLI (ID - 18387)

sif 1. İki başı (ucu, qurtaracağı) olan. Ikibaşlı ağac. İki başı olan. Ikibaşlı heyvan. - [Dərviş:] Dünyamız dərə-təpəli, dərin-dərin quyulardır; qanxor, rəhmsiz, ikibaşlı əjdahalar, - deyib bağırırıq. A.Divanbəyoğlu....

IKIBƏNDLI (ID - 18388)

sif əd. İki bənddən ibarət olan. Ikibəndli şeir.

IKIBƏTNLILƏR (ID - 18389)

is. zool. Kisəli məməli heyvanlar ailəsindən kisəli siçanlar fəsiləsi.

IKIBIR (ID - 18390)

say. İki-iki, cüt-cüt. Yolçular çarəsiz qalıb nagah; Ikibir, üçbir oldular həmrah. H.Cavid. Qocalar bir-birindən soruşur, ikibir, üçbir gəlir və torpaq şöbəsinə çıxırdılar. S.Rəhimov. Indi tez-tez sağsağan, qarğa, tək-tək,...

IKIBOGAZLI (ID - 18391)

sif İki boğazı olan (bax boğaz1

IKIBUCAQLI (ID - 18392)

sif İki bucağı olan.

IKIBUYNUZ(LU) (ID - 18393)

bax qoşabuynuz(lu).

IKICANLI (ID - 18394)

sif Hamilə, boyudolu. Ikicanlı qadın. - Getdin ora bircanlı, qayıtdın ikicanlı; Dərdin bir idi, indi min oldu, a zavallı. M.Möcüz. □ Ikicanlı olmaq - hamilə olmaq. Ay keçdi, il keçdi bundan; Ikicanlı oldu Gülyaz. A.Şaiq. Ağamehdi...

IQRARSIZ (ID - 18587)

sif. Dəyanətsiz, öz sözündə, vədində, qərarında sabit olmayan. Vaqifi sevdi bir iqrarsız bivəfa; Badə getdi tamam çəkdiyi cəfa. M.P.Vaqif.

IQREK (ID - 18588)

1. Latın əlifbasının axırıncıdan əvvəlki hərfi (y).
riyaz. X, Z hərfləri ilə yanaşı olaraq, həmin hərflə işarə olunan məchul kəmiyyət.
məc. Naməlum, yaxud adı çəkilmək istənilməyən şəxsə işarə.

IQTA (ID - 18589)

is. [ər.] köhn. 1. Bağışlanmış və ya icraya verilmiş yer.
2. Malikanə.

IQTIBAS (ID - 18590)

is. [ər.] Bir sözü, cümləni və ya fikri eynilə və ya məzmunca başqasının əsərindən alma, götürmə. □ Iqtibas etmək
götürmək, almaq (fikri, sözü və s).

IQTIDAR (ID - 18591)

is. [ər.] 1. Qüvvət, taqət, güc. Yeriməyə iqtidarı yoxdur. Danışmağa iqtidarı çatmır. - Bura adətən can verən əsirlər, ayağı üstündə durmağa iqtidarı olmayanla gətirildiyi üçün, bu “ölüm hücrələrinin “keşiyi zəifdi....

IQTIDARLI (ID - 18592)

sif. 1. İqtidarı olan, gücü çatan; güclü, qüvvətli.
2. Bacarıqlı, qabiliyyətli, qüvvətli. Iqtidarlı yazıçı. - “Məktubati-Şeyda bəy “sərlövhəsi ilə yazdığı “Müəllimlər iftixarı “və “Gəlinlər həmayili”...

IQTIDARSIZ (ID - 18593)

sif. İqtidarı olmayan, gücü çatmayan; qüvvətsiz, gücsüz. // Bacarıqsız.

IQTIDARSIZLIQ (ID - 18594)

is. Qüvvətsizlik, gücsüzlük. // Bacarıqsızlıq.

IQTISAD (ID - 18595)

is. [ər.] bax iqtisadiyyat 1-ci mənada. Uca mədəniyyət yüksək iqtisaddan asılıdır. M.S.Ordubadi. □ Siyasi iqtisad bəşər cəmiyyəti inkişafının müxtəlif pillələrində ictimai istehsalı və onun paylaşdırılması qanunlarını...

IQTISADÇI (ID - 18596)

is. 1. Bax iqtisadiyyatçı.
tar. siyasi. İqtisadçılıq tərəfdarı (bax iqtisadçılıq).

IQTISADÇILIQ (ID - 18597)

is. tar. siyasi. XIX əsrin axırlarında - XX əsrin əvvəllərində Rusiya sosial-demokrat hərəkatında opportunist cərəyan (bu cərəyan tərəfdarlarının fikrincə, fəhlə sinfi ancaq öz iqtisadi vəziyyətini yaxşılaşdır maq uğrunda...

IQTISADI (ID - 18598)

sif. İqtisadiyyatla bağlı olan, təsərrüfata aid olan. Ölkələr arasında iqtisadi əlaqə. Iqtisadi məsələ. Iqtisadi böhran. Iqtisadi qanunlar. Iqtisadi həyat. - “Kəşkül” hər məsələdən yazırdı, iqtisadi, ictimai, siyasi, ədəbi...

Bu səhifə 100 dəfə baxılıb