Sizin hazırki nikiniz (ləğəbiniz)

Cümlə üzvləri

Xitab. Hissə 1.

Test ID - 78593
Müəllif: efh (Əlavə edilib: 02.11.2014)

Xitab nəyə deyilir?

Cümlədə müraciət olunanı bildirən sözlərə deyilir
Danışanın ifadə etdiyi fikrə münasibətini bildirən sözlərə xitab deyilir
Cümlə üzvlərini aydınlaşdıran sözlərdir
Cümlənin aydın ifadə olunmasına kömək edən sözlərdir
Bir-birinə tabe olmayan, birini aydınlaşdırmayan, bərabərhüquqlu sözlərdir

CAVAB DÜZDÜR!

Testin cavabını DÜZ tapdınız. Zəhmət olmasa testin izahını aşağıdakı hissədə yazaraq digərləri ilə paylaşın.

CAVAB SƏHVDİR

Siz bu gün test göndərməmisiniz. Yeni şərtə görə testlərin cavablarına baxmaq üçün 2 gündən bir 1 ədəd test göndərmək mütləqdir. Bu edərək Siz HƏDİYYƏ KAMPANİYASINDA iştirak edəcəksiniz. Yəni savadlı testlər göndərmək Sizə hədiyyə qazandıra bilər.
Testin cavabını göstər
Testdə səhv var?

Testin izahını yazın

Zəhmət olmasa testin izahini maksimum detaylı yazın.

Cümlə üzvlərinin əlavəsi haqqındakı fikirlərdən hansı yanlışdır?

Cümlə üzvündən sonra gələrək cümlə üzvünün mənasını izah edən, konkretləşdirən sözlərdir
Təyindən başqa, hər bir cümlə üzvünün əlavəsi ola bilər
Yazılı nitqdə əlavə ilə onun aid olduğu cümlə üzvü arasında tire, bəzən vergül qoyulur
Mübtəda üçüncü şəxsə aid sözlə ifadə olunursa, əlavə şəxs və kəmiyyətə görə onunla uyğun olmur

Birinci tərəfi isim olmayan söz birləşməsini seçin:

Çit paltar
Cod parça
Dəri çəkmə
Xəz palto

Ara sözün işləndiyi cümləni göstərin:

Sənin dediklərin tamamilə düzdür
Düzdür, riyaziyyatdan bir az anlayıram
Yəqin etdim ki, sən düz demirsən
Güman gələn yerləri ələk – vələk etdilər

Aşağıdakılardan biri səhvdir:

Sözlərlə söz birləşmələri arasında yaxınlıq var
Söz birləşməsi həm formasına, həm də mənasına görə sözdən fərqlənir
Söz səslərdən, söz birləşməsi isə sözlərdən əmələ gəlir
Həm söz, həm də söz birləşməsi konkret ad bildirir

Sürünənlərin hansına Azərbaycanda təsadüf olunmur?

zolaqlı kərtənkələyə
tısbağaya
koramala
timsaha
gekkona

Ara sözün işləndiyi cümləni göstərin:

Sənin dediklərin tamamilə düzdür
Düzdür, riyaziyyatdan bir az anlayıram
Yəqin etdim ki, sən düz demirsən
Güman gələn yerləri ələk – vələk etdilər

Söz birləşmələrinin neçə tərəfi olur?

2 tərəfi
5 tərəfi
3 tərəfi
1 tərəfi

3-cü növ söz birləşməsi nəyə deyilir?

Hal və mənsubiyyət şəkilçilərinin iştirakı olmadan yaranan birləşmələrə
Birinci tərəfi yiyəlik hal, ikinci tərəfi mənsubiyyət şəkilçili birləşmələrə
Birinci tərəfi yiyəlik hal şəkilçisiz, ikinci tərəfi mənsubiyyət şəkilçili(ı, i, u, ü)birləşmələrə
Əsas tərəfləri fellərdən ibarət olan birləşmələrə
Əsas tərəfləri adlarla ifadə olunan birləşmələrə

Qeyri – müəyyən şəxsli cümləni göstərin:

Onlar bu sözləri Qacara çatdırdılar
İşləməyənə tənbəl deyirlər
Qaranlıq yerə daş atmazlar
Gecə saat ikidə bizi təcili oyatdılar

Feli xəbərlə bağlı olan ikinci dərəcəli üzvü göstərin:

Təyin
Zərflik
Tamamlıq
Tamamlıq və zərflik

Cümlələrin hansında tabesizlik əlaqəsi var?

Mən Bakıya gedəcəyəm
Balaca otaqda kiçik bir məclis qurulmuşdu
M.P.Vaqif ağıllı, savadlı, hazırcavab və mərd bir şəxsiyyət idi
Uca dağlar məskənin olsun
Səhər yola çıxmalı idi

Təyini söz birləşməsi işlənmiş cümləni göstərin.

Müəllimi məktəbdən vağzalacan şagirdlər ötürdü.
Əhməd qapını taybatay açdı.
Axşamüstü çobanlar sürüləri örüşdən gətirdilər.
Məktəb həyatı Kamili tamamilə dəyişdirdi
Bülbüllər səhər-səhər ağız-ağıza verib oxuyurdular

Bu cümlələrdən birinin xəbəri III şəxsin təkində olur:

Qeyri – müəyyən şəxsli cümlə
Şəxssiz cümlə
Adlıq cümlə
Söz cümlə

Əvvəl xəbər sonra mübtəda gələn cümləni seçin!

O, gözəldir
Gələn Nuranədir
Asif 11-də oxuyur
O, Vasifin qardaşıdır
Nuranədən xoşu gəlir

Hansı cümlədə tamamlıq ikinci növ təyini söz birləşməsi ilə ifadə olunmuşdur?

Vətənin keşiyində duranlara qayğı gərəkdir
Tükəz xala tez çırağı yandırdı
Elin sərvətini göz bəbəyi kimi qoruyun
Mətni düzgün oxumağı öyrənin

Biri mürəkkəb ismi birləşmə deyil:

ətraflı fikir söyləmək
darvazanın böyük qapısı
xurcunun bəzəkli naxışları
mənim ciddi danışmağım

"Gəl, ey nazlı Vətən-Odlar yurdu!" cümləsində əlavə nəyə aiddir?

Mübtəda
Zərflik
Xitab
1-ci növ təyini söz birləşməsi
2-ci növ təyini söz birləşməsi

Hansı səbəb zərfliyidir?

Nənəsini görmək üçün rayona getməli idi
Akif bu gün ailəsi ilə birlikdə gəzintiyə getmək üçün dərslərini tez qurtardı
Müalicəmi davam etdirmək üçün həkimin yanına getdik
Yağış yağdığı üçün binanın inşaatı yarımçıq qaldı
Yüksək qiymət aldığıma görə təriflədilər

Söz birləşməsi haqqındakı fikirlərdən biri yanlışdır:

İki müstəqil sözün məna və qrammatik cəhətdən birləşməsi ilə yaranır
Əsas və asılı tərəfi olur
Həm ayrı həm defislə yazılır
Əsasən cümlənin mürəkkəb üzvü olur
Quruluşuna görə sadə və mürəkkəb olur

Nəqli cümlənin sonunda hansı işarə qoyulur?

Nöqtə
Nida
Sual
Vergül
İki nöqtə

Hansı nümunədə ancaq qeyri-təyini ismi birləşmələr var?

kosmosa yol, əlində qələm
dərsə gedən, ürəyi qəmli
uşaqlardan ikisi, evdən çıxarkən
dağın yamacı, məktəbə hazırlıq
sədrin özü, qılıncın gücü

Nəqli cümlə ilə əlaqədar hansı fikir səhvdir?

Bu cümlələr bir hadisə, əşya, əlamət və s. haqqında məlumat vermək məqsədi ilə işlədilir
Nəqli cümlələr adi intonasiya ilə tələffüz edilir
Nəqli cümlələr başqa cümlə növlərinə nisbətən daha çox işlənir
Nəqli cümlələrdə sözlərin qrammatik sırası gözlənilmir

Cümlələr quruluşuna görə neçə cür olur?

sadə və mürəkkəb
sadə və düzəltmə
mürəkkəb və düzəltmə
sadəcə mürəkkəb
sadəcə sadə

Mubtədası sifətlə ifadə olunan cümləni göstərin?

Xərc üstə çoxları dusdu kəməndə
Gözəllər seyrəngahisan görüm səni var ol yaylaq
Hər şey sənin düşündüyün qədər asan deyil
İnsaflar azalıb mürvət gödəlib
Namərd dar gündə aradan çıxandır

Birinci növ təyini söz birləşməsinə aid deyil:

Bu birləşmələrin əmələ gəlməsində heç bir formal əlamət iştirak etmir
İkinci tərəfi, adətən, isimlə ifadə olunur
Tərəfləri arasında bir sıra məna əlaqələri olmur
Birinci tərəfi müxtəlif nitq hissələri ilə ifadə olunur
Bu testə aid şərhlər yazılmayıb. Öz şərhlərinizi göndərmək üçün yuxarıdakı "Testin izahını yazın" bölməsinə yazın.