|
Bölmə III
§22. Nitq mədəniyyətinin ümumi (ictimai) və xüsusi (fərdi) məsələləri. Hissə 1.
|
Test ID - 52515
Müəllif: Admin
(Əlavə edilib: 29.11.2011)
Nitqdə zərb – məsəllərdən, frazeoloji vahidlərdən istifadə edilməsi nə ilə bağlıdır?
CAVAB DÜZDÜR! Testin cavabını DÜZ tapdınız. Zəhmət olmasa testin izahını aşağıdakı hissədə yazaraq digərləri ilə paylaşın. CAVAB SƏHVDİR Paylaşın - Hamı bilsin
|
Əşyəvi yazı dedikdə nə başa düşürsünüz?
fikrin şəkillərdə ifadəsi
fikrin əşyalarda ifadəsi
fikrin səslərlə ifadəsi
fikrin sözlə ifadəsi
yazının bütün növlərinin ifadəsi
Azərbaycan ədəbi dilinin hansı normasında dəyişmə gec olur?
Fonetik
Leksik
Qrammatik
Həm fonetik, həm leksik
Aşağıdakı fikirlərdən biri düzgündür:
Sintaktik yolla söz yaratma prosesi iki və daha artıq sözün birləşərək bir məna ifadə etməsi yolu ilə yaranır
Leksik şəkilçilər omonim olduqları halda, sinonim və antonim ola bilmirlər
Morfoloji yolla söz yaratmaq prosesi söz köklərinə qrammatik şəkilçilər yaratmaqla yaranır
Dildə yeni sözlər yalnız leksik və morfoloji yolla yaranır
Vurğu qəbul etməyən şəkilçilər:
a) ov – yev
b) –gil
c) –imiş
d) -madan²
e) –lıq 4
ə) –çı4
f) -aq²
g) -la²
a,b,c,d
c,e,ə,g
c,ə,f,g
a,b,e,g
Vurğu haqqında aşağıdakı fikirlərdən biri düzgündür:
Sözlərdə hecalardan birinin və cümlələrdə sözlərdən birinin digərlərinə nisbətən qüvvətli tələffüz olunmasına vurğu deyilir
Azərbaycan dilində vurğunun iki növü var
Türk mənşəli sözlərdə vurğulu heca sözün əvvəlində gəlir
Dilimizdəki bütün şəkilçilər vurğu qəbul edir
Müraciət etiketlərini göstərin:
Salam, bağışlayın, gecəniz xeyrə qalsın
Buyurun, əyləşin, xanım, cənab
Oğlum, uğur olsun, sağ olun
Təbrik edirəm, qızım, cənab
Uyğunsuzluğu tapın:
Ağzına su almaq – ağzını qıfıllamaq
Dil – dil ötmək – dilotu yemək
Burnunun ucu göynəmək – ürəyi istəmək
Dil – dil ötmək – ağzına su almaq
Dilin funksiyaları haqqında aşağıdakılardan biri səhvdir:
Yalnız dil vasitəsilə insanlar bir – birilərini asanlıqla başa düşür
Dil canlılardan ancaq insana aiddir
İnsanlara qulluq göstərən başqa ictimai hadisələr yoxdur
Dil cəmiyyətdə ünsiyyət vasitəsi kimi işlənir
Leksik normanın pozulduğu cümləni göstərin:
Qulağıma hardansa bir səs toxundu
Hər şey unudulmuşdur
Şagirdlərin ikisi dərsə hazır gəlməmişdilər
Qüdrətin böyükdür, çünki insansan
Nitqə aid edilə bilməz:
Nitqin gözəlliyi normalara formal əməl olunmasında da deyil
Nitqin məzmunu gözəl olmalı, dinləyənlərin səviyyəsinə uyğun gəlməli, anlaşılmalıdır
Nitq ünsiyyət vasitəsidir
Hər kəsin cəmiyyətdə ümumi davranış normalarına tabe olan hərəkət mədəniyyəti olduğu kimi, ünsiyyət səliqəsi, danışıq mədəniyyəti də olmalıdır
Nitq fəaliyyəti nədir?
Nitqin təzahürü üçün lazım olan ictimai, psixoloji və fizioloji aktların sistemidir
Fikrin ifadəsi üçün bilavasitə tələb olunan dil vasitəsini tapmaqla müəyyən edilir
Dilin özünün səlisliyi, ifadə imkanlarının genişliyi
Üslub baxımından ən uğurlu dil vasitəsini tapıb işləmək
Dil və nitq haqqında aşağıdakılardan biri səhvdir:
Nitq əsasdır, dil ondan törəmədir
Dil tarixən çox az dəyişikliklərə uğrayır
Ünsiyyət vasitəsi olan dilin ünsiyyət prosesi olan nitqə çevrilməsi çox mürəkkəb bir hadisədir
Nitq dilə nisbətən dəyişkəndir
Qeyd olunan fikirlərdən biri səhvdir:
Dil əsasdır, nitq ondan törəmədir
Dil tarixən az dəyişkəndir, nitq isə çox dəyişkəndir
Dil və nitq ünsiyyət vasitələridir
Ünsiyyət vasitəsi olan dilin ünsiyyət prosesi olan nitqə çevrilməsi çox mürəkkəb bir hadisədir
Müasir Azərbaycan ədəbi dilinin normaları haqqında fikirlərdən biri düzgündür:
Dilin xarici quruluşunu onun fonetikası, leksikası və qrammatikası təşkil edir
Müasir Azərbaycan ədəbi dilinin normaları bu dilin dialekt, yaxud şivələrinə məxsus normalardan və xalq danışıq dilindəki qeyri – sabit normalardan fərqlənmir
Ədəbi dilin normaları bir sistem olsa da, onların müstəqilliyi də vardır
Fonetik normada dəyişmə tez olur
1919 – 1920 – ci illərdə Azərbaycan Xalq Cumhuriyyətinin dövlət dili hansı ad altında işlədilirdi?
Azərbaycan dili
Türk dili
Rus dili
Azərbaycan türkcəsi
Aşağıdakılardan biri Azərbaycan xalqının varlığı üçün əsas amillərdəndir:
Azərbaycan dili
Dövlət rəmzləri
Azərbaycan nefti
Azərbaycan əlifbası
Nitq istisnaları nədir?
ayrı – ayrı müəlliflərin nitqində köhnəlmiş sözlərdən istifadə
ədəbi dil normasının pozulması
üslublardan birinin ədəbi dildə aparıcı rol oynaması
ədəbi dildəki qeyri – normativ hallar
1. Öz dövrünü keçmiş nitq vahidləri bu və ya digər üslubda “ ilişib ” qalır
2. Yeni meydana çıxmış nitq vahidləri bir müddət normativləşmir. – göstərilənlər aiddir:
Nitq etiketlərinə
Nitq istisnalarına
Ədəbi dilin normalarına
Natiqlik sənətinə
Sözlərin mənşəyini dilçiliyin hansı sahəsi öyrənir
Morfologiya
Fonetika
Orfoepiya
Etimologiya
Leksikologiya
Ədəbi dildə sözün tələffüz qaydası adlanır:
Orfoqrafik norma
Orfoepik norma
Leksik norma
Qrammatik norma
Fonetik norma
Fəal danışıq üzvləri hansılardır?
ağız boşluğu, qırtlaq və səs telləri
dişlər, burun boşluğu, ağız
nəfəs borusu, ağ ciyər, dil
dodaqlar, dil, səs telləri
heç biri deyil
https://wa.me/994552244433
İnformatika hazırlığı
Tam məlumat...
Ofis proqramları kursu
Tam məlumat...
Tarix dərsləri
Tam məlumat...
......