III Bölmə. Köməkçi nitq hissələri
22. Modal sözlər. Hissə 1.
Müəllif: Admin
(Əlavə edilib: 11.10.2011)
Modal sözlərə aid olanlardan yalnız biri düzgündür:
Testin cavabını DÜZ tapdınız.
Zəhmət olmasa testin izahını aşağıdakı hissədə yazaraq digərləri ilə paylaşın.
Leksik mənaya malik olması
Ayrılıqda cümlə üzvü olması
Qoşulduğu sözlə birlikdə cümlə üzvü olması
Leksik şəkilçi qəbul edib dəyişməsi
Əşyanın adını bildirən nitq hissəsinə fel deyilir
Felin quruluşca iki növü var
Hərəkət bildirən sözlərə fel deyilir
Qrammatik cəhətdən geniş mənalı termindir
Felin cümlədə əsas rolu xəbər olmaqdır
İşlə, dillən, başla, alovlan
Yaxşılaş, ağar, başla, gecik
Felin xəbər şəkli hərəkətin müəyyən zaman daxilində icra olunduğunu bildirir
Felin xəbər şəklinin xüsusi qrammatik əlaməti yoxdur
Zaman şəkilçiləri qəbul edir
Felin vacib şəkli hərəkətin icrasının vacibliyini göstərir
Felin vacib şəklinin xüsusi qrammatik əlaməti yoxdur
Zaman şəkilçisi qəbul etmir
Məzmununda gələcək zaman anlayışı olur
“ da - də” sözünün cümlədə təkrarı yoxdursa, o, bir dəfə işlənərək fərqləndirici məna daşıyırsa ədat hesab olunur
Ancaq sözü ədat kimi işlənəndə fərqləndirmə, ayırma mənası vermir
Ancaq sözü cümlələr arasında işlənərək, cümlələri bir – birinə bağlayırsa, nitq hissəsi kimi ədat olur
Danışanın ifadə etdiyi fikrə münasibətini bildirən sözlərə ədat deyilir
Siz yaraşıqlı, işıqlı binalarda yarandınız
Sən ellər eşqilə yaşayıb yarat
Mən arzular dünyasında yollar gedirəm
Felin indiki zamanının iki növü var
Felin indiki zamanı – ar, - ər şəkilçiləri ilə yaranır
Felin indiki zamanı hazırda, danışıq zamanı baş verən hərəkəti bildirir
Felin indiki zamanı hərəkətin danışıq vaxtından əvvəl baş verdiyini bildirir
Ehey, səsimə səs verin hardasınız
Ay can, ay can mənə mane olanlar özləri bəlaya düşdülər
Ah, dost – düşmən içində başımı necə qaldıracağam?
Nə etibarsız adammışsan, Arif, pəh - pəh - pəh!
Alim də, şair də, dağda çoban da Deyir mahnısını ana dilində
Bilirik ki, Azərbaycanın böyük gələcəyi var
Bilirsiniz ki, dünyada heç şey yox olmur
Sözü bax belə açıq deyərlər
dostlar dünən axşam görüşdülər
Kaş, barı, gərək, təki şəkilçisi a(ə)
Ədat yoxdur, səkilçisi malı(məli)
Ədat yoxdur, şəkilçisi ar
qəm-kədər, nifrət, məhdudlaşdırıcı
Qəm-kədər, nifrət, təsdiq
Qəm-kədər, nifrət, çağırış, qorxu, sevinc
Qüvvətləndirici, dəqiqlədirici