III Bölmə. Köməkçi nitq hissələri
21. Ədat. Hissə 1.
Müəllif: Admin
(Əlavə edilib: 25.08.2011)
Ədat haqqında fikirlərdən biri düzgündür:
Testin cavabını DÜZ tapdınız.
Zəhmət olmasa testin izahını aşağıdakı hissədə yazaraq digərləri ilə paylaşın.
Zaman zərfi hərəkətin icra olunduğu vaxtı bildirir
Nə vaxt? nə zaman? suallarına cavab verir
Çox, az, xeyli zaman zərfləridir
İndi, çoxdan, dünən və s zaman zərfləridir
Sən ki bu işləri yaxşı bilirsən
Biz ki belə danışmamışdıq
Təbiidir ki, hər şey bədii əsərin materialı olmayacaqdır
Sən ki mənə söz vermişdin
Başqa nitq hissələrinə aid sözlər cümlədə ara söz kimi işlənmir və modal məna vermir
Modal sözlərin cümlədə yeganə vəzifəsi ara söz olmaqdır
Köməkçi nitq hissələri arasında yalnız modal sözlərin müstəqil sintaktik vəzifəsi var
Modal sözlərin məna əsasını modallıq təşkil edir
Cümlənin əvvəlində gələn nidalardan sonra vergül və ya nida işarəsi qoyulur
Çağırış bildirən a, ay, ey nidalarından sonra vergül qoyulur
Nidalar dildə söz yaradıcılığında da iştirak edir
Cümlənin sonunda gələn nidalardan əvvəl vergül, sonra isə nida və ya üç nöqtə qoyulur
Qeyri – qəti gələcək zaman
Dostlar bir yerdə işlədilər
Zaldakı bütün tamaşaçılar gülüşdü
Qoşunlar şəhərdən çıxan kimi hər kəs bir – birinə qarışdı
Çeynədilər, didişdilər, diddilər Bir – birini al qana qərq etdilər
Az danış, az din, qoy az sözlərinlə dünya bəzənsin
Ən irəlidə bayraqdar gedirdi
Dönə - dönə məktubu oxudu
Yəqin kəndlərdən şəhərə müşavirəyə gəlirlər
Sözün doğrusunu zarafatla deyərlər
Burdan baxdıqda hər şey aydın görünür
Mənə bu haqda bir kəlimə belə demə
hara, haraya, harada, haradan
Qabaq burada böyük hovuz var idi
Mən onu gündə görmək istəyirəm
Yaz ki, Abdulla da burdadır
Sevən ölsünmü, sultanım, nə dersən?
Danışanın hiss və həyəcanını, qorxu və ya sevincini bildirən köməkçi nitq hissəsinə
Danışanın ifadə etdiyi fikrə münasibətini bildirən köməkçi nitq hissəsinə
Sözlərin və cümlələrin təsir gücünü qüvvətləndirən köməkçi nitq hissəsinə
İsmin müxtəlif hallarında olan sözlərə qoşularaq müəyyən məna çaları əmələ gətirən köməkçi nitq hissəsinə
A.xaricden gelesi qonaqlar Azerbaycanin guselerini gezirdiler
B.o gulleri derib anasina vermisdir
C.deyinen qari yol ile gedirdi
D.o oxudugu kitabi yerine qoydu