III Bölmə. Köməkçi nitq hissələri
Bağlayıcıların orfoqrafiyası. Hissə 1.
Müəllif: Admin
(Əlavə edilib: 13.08.2011)
Bağlayıcıların orfoqrafiyası haqqında fikirlərdən biri səhvdir:
Testin cavabını DÜZ tapdınız.
Zəhmət olmasa testin izahını aşağıdakı hissədə yazaraq digərləri ilə paylaşın.
Sadə, düzəltmə və mürəkkəb
iş görənin görülən işə münasibətini bildirir
əşyanın hərəkətini bildirir
hərəkətin əlamətini bildirir
Azərbaycan dilində hərəkət bildirən mürəkkəb söz yoxdur
Mürəkkəb fellər iki və daha artıq sözün birləşməsi ilə yaranır
Mürəkkəb fellər frazeoloji feli birləşmələrdən də ibarət olur
Gedib – gəlmək, atılıb – düşmək tipli ifadələr sözə bərabər bir məna bildirdiklərinə görə onlara şərti olaraq mürəkkəb fel demək olmur
İdi, imiş lüğəvi mənası olmayan sözlərdir
İdi, imiş köməkçi nitq hissələrinin heç birinə uyğun gəlmir
Tarixən feldən törədiklərinə görə, onlara şərti olaraq “ köməkçi fel ” deyilmişdir
İdi, imiş köməkçi felləri isimlə, sifətlə, sayla, əvəzliklə işlənə bilmir
Şəxsə və kəmiyyətə görə dəyişməmək
Mənsubiyyətə görə dəyişmək
İdi, imiş tarixən feldən törədiklərinə görə, onlara şərti olaraq “ köməkçi fel ” deyilmişdir
Lüğəvi mənası olan sözlərdir
İdi, imiş köməkçi felləri isimlə, sifətlə, sayla, əvəzliklə, eləcə də zərflə işlənir
İdi, imiş köməkçi felləri felin vacib, lazım, arzu, şərt şəkillərində olan fellərlə işlənir
Türkcə, xaincəsinə, çoxdan
Əhməd ona yanakı nəzər saldı
Əzəldən yaranıb tamaşa dünya
Gəlin qanunları yazaq yenidən
Bəlkə, bu yerlərə bir də gəlmədim
Bağlayıcılar sözlər arasında əlaqə yaratdığı kimi, cümlələr arasında da əlaqə yaradır
Nitqdə yerindən asılı olaraq “ ilə ” sözü həm ədat, həm də bağlayıcı kimi işlənir
Bağlayıcılar sözlərdən ayrı yazılır və ayrı tələffüz edilir
Bağlayıcıların işlənməsində və yazılışında fərqlər var
Vaxt qalsa çalışma həll edərik
Saat 1-de dərsdən çıxacağıq
Anam sabah Bakıdan gələcək
Martın 21-i yaz gündönümü başlayır
Mən heç vaxt Muradla görüşməyəcəyəm
Elxan və Həmid Biologiya dərsində mahnı oxuya-oxuya müəllimə cavab verdilər
Telman dünən məktəbə gəlməmişdi
həm adlıq, həm də yiyəlik halda olan sözlə
çıxışlıq halda olan sözlə
Rəşid qardaşımın əsgərlikdən qayıtdığını eşidib çox sevindi
Ələsgər bu dəfə də bir şey deməyərək susdu
Ağsaqqal söz deyəndə qulaq asarlar
Namiq hami ilə bir-bir görüşüb sonra oğluna yaxınlaşdı
mən sözümü bitirməmiş sen çıxıb getdin