Sizin hazırki nikiniz (ləğəbiniz)

III Bölmə. Köməkçi nitq hissələri

21. Ədat. Hissə 1.

Test ID - 78682
Müəllif: Səbinə99 (Əlavə edilib: 06.11.2014)

Nümunədə ədatın mənaca hansı növü işlənmişdir?
Dil gəl, tez ol, tez qayıt ha!
Xəbər çatar birdən şaha.(S.Vurğun)

arzu
dəqiqləşdirici
qüvvətləndirici
məhdudlaşdırıcı
əmr

CAVAB DÜZDÜR!

Testin cavabını DÜZ tapdınız. Zəhmət olmasa testin izahını aşağıdakı hissədə yazaraq digərləri ilə paylaşın.

CAVAB SƏHVDİR

Siz bu gün test göndərməmisiniz. Yeni şərtə görə testlərin cavablarına baxmaq üçün 2 gündən bir 1 ədəd test göndərmək mütləqdir. Bu edərək Siz HƏDİYYƏ KAMPANİYASINDA iştirak edəcəksiniz. Yəni savadlı testlər göndərmək Sizə hədiyyə qazandıra bilər.
Testin cavabını göstər
Testdə səhv var?

Testin izahını yazın

Zəhmət olmasa testin izahini maksimum detaylı yazın.

Ədat haqqındakı fikirlərdən biri səhvdir:

Cümlənin ifadə etdiyi fikirdə müxtəlif məna çalarları əmələ gətirən köməkçi nitq hissəsinə ədat deyilir
Dilimizdə həm bağlayıcı, həm də ədat kimi işlənən söz yoxdur
Ancaq sözü ədat kimi işlənəndə fərqləndirmə, ayırma, məhdudlaşdırma mənası verir
“ ki ” köməkçi sözü yerinə görə həm bağlayıcı, həm də ədat olur

Çağırış bildirən nida hansı cümlədə işlənib:

Ay aman, bu harda qaldı
Ey, bura bax
Xox, qorxdum səndən
Bəh – bəh, quşlar nə gözəl oxuyur

Hansı cümlədə xəbər II şəxsin təkində işlənmişdir?

Siz yaraşıqlı, işıqlı binalarda yarandınız
Onlar həyatı sevirlər
Sən ellər eşqilə yaşayıb yarat
Mən arzular dünyasında yollar gedirəm

Yer zərfi haqqında fikirlərdən biri səhvdir:

Yuxarı, aşağı, irəli və s. yer zərfləri deyil
Zərfin bu növü hərəkətin icra olunduğu yeri bildirir
Hara? haraya? harada? haradan? suallarına cavab verir
Uzaq, yaxın, bayır, içəri və s. yer zərfləridir

Hansı cümlədə modal söz cümlənin ortasında işlənmişdir?

Sən, yəqin ki, bu işdən xəbərdarsan
Sən öz istəyinə çatacaqsan, əlbəttə
Doğrusu, mən yorulmuşam
Yəqin, kəndlərdən şəhərə müşavirəyə gəlirlər

Qoşma ilə bağlayıcının fərqi nədir?

Biri əsas nitq hissəsi,digəri köməkçi nitq hissəsidir.
Qoşma sözlərə qoşularaq müəyyən məna çaları yaradır, bağlayıcı isə sözləri və cümlələri əlaqələndirir.
İkisi də cümlələri bir-biri ilə əlaqələndirir.
Vurğu qəbul etdirlər.
Növləri var.

Sifət digər nitq hissələrindən nəyə görə fərqlənir?

dərəcəsinin olmasına görə
konkret və mücərrəd olmasına görə
zaman bildirdiyinə görə
şəkilçilərinin olmasına görə

Aidlik bildirən qoşmalar hansı nitq hissəsinə qoşulur?

adlıq
yönlük
yiyəlik
yerlik
çıxışlıq

Mürəkkəb fellər hansı cərgədədir?

rast gəlmək, yola gəlmək
həll etmək, yaza bilmək
deyib-gülmək, atılıb-düşmək
ürəyi yanmaq, ürəyi getmək
silib-süpürmək, yaxşı olmaq

Lazım şəklinin şəkilçiləri hansılardır

Ası, əsi
Sa, sə
A, ə
Malı, məli

Fel nəyə deyilir

Ümumi qrammatik mənaya görə hərəkət bildirən nitq hissəsidir
Köməkçi nitq hissəsidir
Heç nə bildirmir
Nitq hissəsidir
Zərfliyin bir növüdür

Aşağıdakılardan hansı icbar növdə deyil?

Güldürmək
Sevdirmək
Yığdırmaq
Yazdırmaq

Səhv fikri seçin:

Fellər hərəkətin icra olunduğunu bildirdiyi kimi, icra olunmadığını da bildirir
İnkarlıq şəkilçisi olan – ma, - mə şəkilçisi vurğu qəbul edir
Fellər öz – özlüklərində təsdiq formasında olur
Felin inkarı – ma, - mə şəkilçisi ilə əmələ gəlir

Ağlaşmaq hansı növ feldir?

məlum
məchul
qayıdış
şəxssiz
qarşılıq-birgəlik

Hansı cümlədə qoşma ismin adlıq halı ilə işlənib?

Nailənin kimi vardı ki, ona arxalanaydı?
Dağ zirvəsi qartal üçün, rütubətli yarğan koramal üçündür
Xasiyyətinə görə hamı Yasəməni sevir, ondan ötrü əlindən gələni edirdi
Səndən başqa heç kimsə bilməz dərdimi

Məsdərin felə aid xüsusiyyətlərindən biri səhvdir:

Hərəkət bildirməsi
Təsdiq və inkar olması
Mənsubiyyətə görə dəyişməsi
Təsirli və təsirsiz olması

Felin inkarını düzəldən ma-mə şəkilçisi, isim sifət düzəldən ma-mə ilə fərqi nədir?

Isim sifət düzəldən ma-mə vurğu qəbul edir, inkar düzəldən ma-mə etmir
Isim sifət düzəldən şəkilçisi qrammatik, inkar düzəldən leksikdir
Felin ma-mə şəkilçisi sözə qoşularken sözün hərəkətini bildirmir, inkarlığını bildirir
Isimdən düzələn şəkilçi sözün inkarlığını bildirir

Yalnız məchul fel kimi işlənən sözlər cərgəsi hansıdır?

Çəkildi, şumlandı, yoxlandı
Hazırlaşır, yoxlayır, gəlir
Qızdırmaq, sevindirmək, güldürmək
Geyinmək, soyunmaq, qızınmaq

Hansı cümlədə ədat işlənmişdir:

Alim də, şair də, dağda çoban da
Deyir mahnısını ana dilində
Bilirik ki, Azərbaycanın böyük gələcəyi var
Bilirsiniz ki, dünyada heç şey yox olmur
Axı sən yaxşı oxumalısan

Hansı cümlədə “ ki ” aydınlaşdırma bağlayıcısıdır?

Sən ki bu işləri yaxşı bilirsən
Biz ki belə danışmamışdıq
Təbiidir ki, hər şey bədii əsərin materialı olmayacaqdır
Sən ki mənə söz vermişdin

Aşağıdakı variantlardan biri yanlışdır

-dıq şəkilçisi özündən sonra fel tələb edir
-malı və ası şəkil şəkil şəkilçiləridir
-dıq şəkilçisinin -dığı və -diyi formaları var
Feli bağlamanın tərkib yaratması onun felə aid olan əlamətidir

Felin icbar növü hansı şəkilçilərin köməyi ilə düzəlir?

-dır4, -t
-ış4, -ş
-dı4, -t
-ın4, -n

Felin qrammatik xüsusiyyətlərindən biri deyil:

Şəxsə və kəmiyyətə görə dəyişir.
Təsdiq və inkarda olur.
Mənsubiyyətə görə dəyişir.
Zamana görə dəyişir.
Təsirli və təsirsiz olur.

Qoşma ismin hansı hallarına qoşulur?

adlıq, yiyəlik, yönlük, təsirlik
adlıq, yiyəlik, yönlük, çıxışlıq
yiyəlik, yönlük, təsirlik, çıxışlıq
adlıq, yerlik, təsirlik, çıxışlıq
yerlik, təsirlik, çıxışlıq

Hansı cümlədə fel əmr şəklində işlənmişdir?

Mən dərsi oxumalıyam
Sabah mən də onunla gedimmi?
Bu gün kəndə qayıtmalısan
Biz bir yerdə işləyəcəyik?

Ismi xəbərli müəyyən şəxsli cümləni göstərin.

Qızılgüllər göz oxşayır
Sənə zəng edən mənim müəllimim idi
Orada kimsə var
Onun atası kənddə müəllim işləyir
Mənə yaman soyuqdur
Bu testə aid şərhlər yazılmayıb. Öz şərhlərinizi göndərmək üçün yuxarıdakı "Testin izahını yazın" bölməsinə yazın.