I Bölmə. Fel
9. Felin təsriflənməyən formaları. Məsdər.. Hissə 1.
Müəllif: Qonaq__734469
(Əlavə edilib: 30.03.2013)
Məsdərin felə aid xüsusiyyətlərindən biri səhvdir.
Testin cavabını DÜZ tapdınız.
Zəhmət olmasa testin izahını aşağıdakı hissədə yazaraq digərləri ilə paylaşın.
Fel təfəkkürümüzdə canlandırdığımız hərəkətləri də bildirir
Bütün sadə fellər türk mənşəlidir
Felə aid şəkilçilər həm leksik, həm də qrammatik şəkilçilər ərəb mənşəlidir
Felin şərt şəkili müstəqil cümlənin xəbəri ola bilmir
Düzəltmə fellər saydan, əvəzlikdən, felin özündən və zərfdən də əmələ gəlir
Düzəltmə fellər əsasən say və əvəzlikdən düzəlir
Səpələ, soruş, sözləri feldən düzələn düzəltmə fellərdir
Sözdüzəldici şəkilçilərin köməyi ilə düzələn fellər sadə fellər adlanır
Məchul növdə fel təsirli olur
Məchul növdə üzərində iş görüləni bildirən söz mübtəda olur
Məchul növdə iş görən birbaşa meydana çıxır
Cümlənin xəbəri felin məchul növü ilə ifadə olunanda, iş görən şəxslə üzərində iş icra olunan əşya öz qrammatik vəzifələrini dəyişmir
Şəxsə və kəmiyyətə görə dəyişməsi
Təsirli və təsirsiz olması
Qoşmalar aid olduqları sözlərdən ayrı yazılır
“ dək ”, “ can2 ” qoşmaları da aid olduqları sözlərdən ayrı yazılır
İlə qoşması saitlə bitən sözlərdən sonra ayrı yazılır
İlə qoşması, ixtisar formasında – la, lə şəklində yazılır
Əli ilə çoban meşəyə getdilər
Atamla qonşumuz kəndə getdilər
Dağ yolu ilə kimsə gəlirdi
Qarşılaşdırma bağlayıcısı
İdi, imiş tarixən feldən törədiklərinə görə, onlara şərti olaraq “ köməkçi fel ” deyilmişdir
Lüğəvi mənası olan sözlərdir
İdi, imiş köməkçi felləri isimlə, sifətlə, sayla, əvəzliklə, eləcə də zərflə işlənir
İdi, imiş köməkçi felləri felin vacib, lazım, arzu, şərt şəkillərində olan fellərlə işlənir
Maşın yanımdan çox sürətlə keçdi
Zaman qarışıqdır, getmə uzağa!
İrəlidə bir qaraltı görünür
belə, beləliklə, kimi, ancaq
Artıq sözə ehtiyac yoxdur
Hər axşam sahildə təkcə gəzişərdi
Hərdən gedib onun gözünə görün
Görən, bu işlərin axırı necə olacaq
isim sifət düzəldən şəkilçi vurğu qəbul edir inkar düzəldən şəkilçi ma-mə qəbul etmir
isim sifət düzəldən şəkilçisi qrammatik şəkilçi, inkar düzəldən şəkilçi leksik şəkilçidir
felin ma-mə şəkilçisi sözə qoşularkən sözün hərəkətini bildirmir inkarlığını bildirir
isimdən düzələn şəkilçi sözün inkarlığını bildirir
həm sadə, həm düzəltmə, həm də mürəkkəb olur
Ədatlarda durğu işarələrindən istifadə olunmur
qəm-kədər, nifrət, məhdudlaşdırıcı
Qəm-kədər, nifrət, təsdiq
Qəm-kədər, nifrət, çağırış, qorxu, sevinc
Qüvvətləndirici, dəqiqlədirici