Sizin hazırki nikiniz (ləğəbiniz)

Ağacdələnlər və kraş-testlər

Web site
17.11.2012
Web site
194
170-agacdelenler-ve-kras-testler-1

Çin alimləri ağacdələnlərin sərbəst düşmə sürətindən min dəfə daha artıq yüklənmə ilə gün ərzində 12 min dəfə başla zərbəni necə vura bildiyini anlamaq üçün bu quşları yüksəksürətli kamera ilə çəkib, başlarının üçölçülü modelini hazırlayıb virtual kraş-testlər keçiriblər. Pekinin Beyxan Universitetinin bioloqu Yuybo Fanın rəhbərliyi ilə alimlər qrupu "PLoS ONE" jurnalında dərc olunmuş məqalədə belə bir nəticəyə gəlib ki, ağacdələnin kəlləsi və dimdiyində az miqdarda elastik toxuma "səpələnib". Bu toxumalar vibrasiyanın qarşısını alır və buna görə də ağacdələn hətta bütün günü "dülgərlik" işləri ilə məşğul olsa da baş ağrısı hiss eləmir.
Amerika oftalmoloqu İvan Şvab diqqət edib ki, ağacdələnlərin gördüyü işlər nəticəsində yarana biləcək gözün tor qişasının lay-lay çökməsi, baş-beyin və onurğa beyinin travmaları müşahidə olunmur. O, 2002-ci ildə "British Journal of Ophtalmology" jurnalında dərc etdirdiyi məqalədə qeyd edib ki, ağacdələnlərin sümükləri məsaməli struktura malikdir, aşağı çənələri isə zərbələrin gücünü zəiflədən qığırdaqlı ara qat ilə təchiz olunub. Bundan başqa, çənələri saxlayan əzələlər zərbə anından bir millisaniyə əvvəl gərilib dartılırlar və amortizasiya yastığı yaradıb zərbənin enerjisini elə yayırlar ki, o, beyindən yan keçir.

170-agacdelenler-ve-kras-testler-2

Çinli tədqiqatçılar həmkarlarının araşdırmalarının həqiqətə uyğun olduğunu qəbul edirlər. Lakin qeyd edirlər ki, əvvəlki təhqiqatçılar ağacdələnlərin hərəkətinin üçölçülü kinematikasına, say qiymətləndirməsinə və quşların sümüklərinin mikrostrukturunun təhqiqatına az diqqət ediblər. Fan və həmkarları bir neçə böyük ala-bəzək ağacdələnlərdən (Dendrocoposmajor)bir neçəsini tutdular. Qeyd edilən quşlar bu növün ən məşhur nümayəndələridir. Daha sonra 512 x 512 piksel ölçülü, saniyədə 2000 kadr çəkən yüksəksürətli videokamera montaj edilmiş qəfəsə quşları saldılar. Xüsusi kompüter proqramı quşların bədənlərinin və dimdiklərinin hərəkətini izləyir və quş qəfəsin taxtalarını deşərkən hər anı qeyd edirdi. Bu zaman zərbələr zərbə qüvvəsini ölçən cihazla qeyd olunurdu. Çəkilişlər göstərdi ki, zərbə zamanı ağacdələnlər dimdiklərini oxvari trayektoriya ilə hərəkət etdirir, bu isə onlara, zərə gücünü maksimum dərəcədə azaltmaqla kəlləyə düşən təzyiqi azaltmağa imkan verir. Alimlər, rentgen tomoqrafı və elektron mikroskop vasitəsilə onların beyinlərinin mikrostrukturunun xəritəsini hazırladılar. Daha sonra alimlər, material sınaqdan keçirən maşın vasitəsilə 12 ağacdələn kəlləsinə 50 və min Nyuton miqdarında güc verməklə onların möhkəmliyini yoxladılar. Hərəkət edən kəlləni möhkəm divarla toqquşduraraq virtual kraş-test keçirdilər. Məlum oldu ki, ağacdələnin beyni onun kəllə boşluğunun içərisində çox möhkəm oturub, buna görə də heç bir toqquşma baş vermir. Kəllə sümükləri nisbətən möhkəm və daha yumşaq hissələrin mozaikasından ibarətdir, bu sümüklər sıxılma vaxtı titrəyişin qarşısını alır.
Dimdiyin aşağı yarısı kəllənin yuxarı yox, aşağı hissəsində baş verən vibrasiyanın çox hissəsinin qarşısını alır, bu da beyni travmalardan qoruyur. Məqalənin müəllifləri hesab edirlər ki, onların təhqiqatı mühəndislərə möhkəmliyinə görə ağacdələn kəlləsindən geri qalmayacaq kaska və dəbilqə hazırlamağa kömək edə bilər.

Tərcümə etdi: Cambulat

Mənbə: http://img22.ria.ru

Dostlarınızla paylaşın!

Yazılmış sərhlər

Qonaq__25394208 - 08.03.2017
men 4-cu sinifde oxuyuram menim coooooooox xosuma geldi allah ne gozel canli yaradib birde var ki men bir onun seklini gormusem onun heqiqisini gorseydim♡♡♡♡♡♡♡♡♡♡♡♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥
Qonaq__22674670 - 06.03.2017
Maraqli idi 5 aldim
Qonaq__25278156 - 02.03.2017
yaxsiydi ancaq4cu sinifin basa duse bilmediyi seyler varrr
Qonaq__23536877 - 22.12.2016
Cox gozel
Qonaq__23299812 - 15.12.2016
quba seheri vel-vele
Qonaq__16849880 - 10.03.2016
gozeldir huu huu
Qonaq__16157231 - 09.03.2016
agacdelen cox gozel qusdu
Qonaq__14616468 - 02.03.2016
Gözədir amma mən kraş testlər istəmirdim
Qonaq__14248603 - 29.02.2016
elllaaaa
Qonaq__16395999 - 16.02.2016
4-cu sinif ucun melumat var
Qonaq__8515479 - 05.03.2015
bence agacdelen gozel bir qusdur
Qonaq__8237311 - 24.02.2015
cox yaxsi ve maraqli idi
Qonaq__7269023 - 24.01.2015
booooombadi
Qonaq__6665642 - 07.01.2015
Normaldı
Qonaq__2924684 - 08.07.2014
eladi ela neyi pisdi elaadi elaaa
Qonaq__2304173 - 16.05.2014
eeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeellllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa(hec oxumamisam da)
Qonaq__2051118 - 21.04.2014
çox gozəldir
SARIF_MURSHUDOV - 17.04.2014
eladi halal olsun shagird.az
Qonaq__735124 - 12.04.2014
halaldı bu yasında məqalə yazır. Mənə çata bilməzŞ
frenksteyn - 03.04.2014
zordu zor
Minaye_Gunel - 29.03.2014
Oxumadim ancaq maraqli gorsenir
Qonaq__1806714 - 29.03.2014
ela idi deyecekdim amma oxuduqdan sonra lap zehlem getdi
Qonaq__1798582 - 28.03.2014
cox super idi
jkf - 26.03.2014
gozel heyvandir eeeeeeeeeeelllllllaaaaaaaaaaaaaa
İlham_Elşad - 10.03.2014
oxudum maraqli idi
caanavar - 10.03.2014
əlaydı beləsini heç oxumamışdım
elaci25102001 - 04.03.2014
mence agacdelenler haqqinda melumatlar coxx maraqlidir saqolsun shagird.az
qirilmazzencir - 28.02.2014
maraqli idi..........(oxuyanlar ucun).........
Qonaq__1289468 - 15.02.2014


mənasız həyat
Qonaq__1289468 - 15.02.2014
çox əladır
Qonaq__815891 - 03.02.2014
maraqlidir.yasasin sagird.az
əəəəəəəəəəəəəəəəəəəəlllllllllllllllllllaaaaaaaaaaaaaaaa
Qonaq__735109 - 25.01.2014
cox maraqli idi super
Qonaq__735109 - 25.01.2014
men hec vaxt tebiet haqqinda gozel sey oxumamisdim
efsun3008 - 21.01.2014
Maraq dolu tebiet
Nərminf - 20.01.2014
yaxsidi maraqli idi .....................
Alvan2001R - 16.01.2014
elllllaaaaaaadi hamsını oxudum...
qedem - 07.01.2014
YAXSIDI
Qonaq__586216 - 04.01.2014
Bakı
Mirkenan - 24.12.2013
maraqlidir
VBVN - 17.12.2013
Cox maraqlidir.
Qonaq__413544 - 17.12.2013
başınıza daş düşsün giclər
oyan - 17.12.2013
men bildiklerimin yarisi yazilib
Qonaq__53234 - 09.12.2013
super
Qonaq__53234 - 09.12.2013
cox gozel
Doktor_Ali - 02.12.2013
Allahın möcüzəsidir bunu heçnəsiz mükəmməl yaratmaq yalnız Allaha məxsusdur
MusaSow - 24.11.2013
yarıya qədər oxudum və maraqsızdır
ulvi_210 - 18.11.2013
BILIRDIM
Qonaq__94084 - 10.11.2013
valah oxumadim ama mene ele gelir ki yaxi olar
ALN - 05.11.2013
heqiqeten maraqlidir.
Qonaq__369608 - 30.10.2013
maraqlıdı(heç oxumadım)
mishka - 22.10.2013
maraqli məlumatdi
mishka - 22.10.2013
maraqli idi
yeke_bas - 19.10.2013
maRAGlidi
854 - 13.10.2013
super
kkkkk - 09.10.2013
gözəldir
Qonaq__265589 - 09.10.2013
maraqlıdı
napolion - 04.10.2013
maraqlidir
ayaks - 16.09.2013
xosum gelir o heyvandan.1 sekildeki agacdelen qesengdir....
Qonaq__32077 - 19.08.2013
allah tala yaratdiqi her bir canlini ele mukemmel,qusursuz yaratmisdir ki,onun butun hereketleri,qidalanmasi,qurulusu teneffusu,umumiyyetle her bir seyi onu narahat etmir.
gunay67 - 09.08.2013
maraqli melumat idi
Qonaq__52895 - 03.08.2013
quslar tebietin bir parcasidir
Qonaq__659709 - 28.07.2013
cok maraqlidi
minayə_xəlilova - 26.07.2013
çox maraqlıdir
Qonaq__704845 - 19.07.2013
maraqlı məqalələrə ğörə çox sağ olun. R.E.18.07.2013.
EL_SHARAAWY - 17.07.2013
maraqlıdır
Gülbahar - 14.07.2013
Maraqlidir.Gözel saytdır.
Qonaq__410874 - 09.07.2013
ağacdelenler dimdiklerinize quvvet
leopard1 - 03.07.2013
cox sag olun maraqli xebere gore
barby_2 - 01.07.2013
agaclari,gulleri, quslari,yəni bitki ve heyvanat alemini bir sozle desek tebieti cox sevirem.hele insan ''AZƏRBAYCAN'' kimi cennet yerde boyuyende tebieti sevmemek mumkun deyil mence....tesekkurler bu maraqli xebere gore..................
Qonaq23 - 24.01.2013
dostlar oxumamisam amma oxuyacam yeqin ki maraqlidi
Qonaq__424855 - 20.01.2013
maraqli dir.
Qonaq__103202 - 01.01.2013
dogrudur ve maarqlidir
minton - 27.12.2012
hansi e
heyvan 2 hefte yasayir?
sela - 24.12.2012
maraqli melumatdi. cox sagol
Qonaq__234831 - 22.12.2012
AGACDELENLER ISMAYILLI RAYONUNUN ZERNAVA KENDINDE DAHA DA RAST GELMEK OLAR
asl - 19.12.2012
allah sizi guldursun
lemus - 15.12.2012
bunlardanda maraqli faktlar olsaydi yaxwi olardi
Nika_the_best - 13.12.2012
cox gozel saytdi
Nika_the_best - 13.12.2012
cox maraqlidi agacdelen haqqinda artiq melumatim oldu
N_goka - 07.12.2012
maraqli xebere twk
_nəriş - 25.11.2012
maraqlidi
aghayeva_lale - 18.11.2012
maraqli idi

Öz şərhinizi yazın

ugur_200x200.gif
ld.gif
qalaktika_200x200.gif
nizami-hadi-be-oglum.gif
elbite_300x100_tibb.gif
elbite_300x100_tibb.gif
tereggi_300x100.gif
Fonetik təhlil. MİQ. Azərbaycan dili
Fonetik təhlil. MİQ. Azərbaycan dili
MIQ-e hazirliq. Testler Beshliyi - 4 . Azerbaycan dili.
MIQ-e hazirliq. Testler Beshliyi - 4 . Azerbaycan dili.
Muellimlerin İse Qebulu hazirligi. Azərbaycan dili. Testlər beşliyi - 3.
Muellimlerin İse Qebulu hazirligi. Azərbaycan dili. Testlər beşliyi - 3.
Bağla