Cümlə üzvləri

Cümlənin quruluşca növləri. Hissə 1.

Test ID - 1191
Müəllif: gülər (Əlavə edilib: 19.09.2012)

Cümlənin quruluşca neçə növü var?

5
4
3
2
1

CAVAB DÜZDÜR!

Testin cavabını DÜZ tapdınız. Zəhmət olmasa testin izahını aşağıdakı hissədə yazaraq digərləri ilə paylaşın.

CAVAB SƏHVDİR

Hörmətli dost! Siz bu gün bizə dəstək olmamısınız. Yuxarıda olan paylaşma yollarından gendə 1 dəfə paylaşanın saytımızda olan bütün hər bir hissəsindən istifadə edəcəksiniz. Əvvəlcədən təşəkkürlər.
Testin cavabını göstər
Testdə səhv var?

Testin izahını yazın

Zəhmət olmasa testin izahını maksimum detaylı yazın.
Bu testə aid şərhlər yazılmayıb. Öz şərhlərinizi göndərmək üçün yuxarıdakı "Testin izahını yazın" bölməsinə yazın.

"Vətən oğlu,sözlərimi dinlə" cümləsində xitab nə ilə ifadə olunmuşdur?

isimlə
sifətlə
I növ təyini söz birləşməsi ilə
III növ təyini söz birləşməsi ilə
II növ təyini söz birləşməsi ilə

Xitab cümlədə hansı cümlə üzvü kimi işlənir?

Mübtəda
Xəbər
Təyin
Zərflik
Xitab cümlə üzvü ola bilmir

Söz birləşməsində müstəqil söz nə deməkdir?

Köməkçi nitq hissəsi
Mürəkkəb söz deməkdir
Əsas nitq hissəsi
Təkmənalı söz deməkdir
Sadə söz deməkdir

Mübtəda ilə bağlı yanlış fikri seçin:

Mübtəda iş görəni, hərəkətin, əlamətin istinad olunduğu canlı və cansız varlıqları, hadisələri mücərrəd anlayışları bildirir
Mübtəda ismin yiyəlik halında olur
Mübtəda kim? nə? hara? Suallarına cavab olur
Mübtəda ismin adlıq halında olur

Söz birləşməsi və cümlə üçün ortaq əlaməti göstərin:

Konkret ad bildirmək.
Sözlərin birləşməsindən əmələ gəlməsi
İntonasiya bitkinliyinin olması
Bir sözdən ibarət olmaq

Səhv fikri göstərin:

Felin təsriflənməyən formaları ilə ifadə olunan xəbərlərə feli xəbərlər deyilir
İfadə vasitələrinə görə xəbərlər iki cür olur
İsim, sifət, say, əvəzlik, məsdər, feli sifət və zərflə ifadə olunan xəbərlərə ismi xəbərlər deyilir
Felin təsriflənən formaları ilə ifadə olunan xəbərlərə feli xəbərlər deyilir

Vasitəli tamamlıq haqqındakı fikirlərdən biri düzgündür:

Vasitəli tamamlıq ismin təsirlik halında olur
Vasitəli tamamlıq iki cür olur
Bəzən ismi xəbərlə də bağlı ola bilir
Yalnız feli xəbərlə bağlı olur

Zərf haqqındakı fikirlərdən biri düzgündür:

Nitq hissələri ilə ifadə olunan zərfliklər quruluşca sadədir
Zərflik quruluşca üç cür olur
İsmi xəbərə aid olur
Cümlənin feli xəbərlərinə aid olur və yanaşma əlaqəsi ilə onlara bağlanır

Düzgün fikri göstərin:

İntonasiya cümlənin əsas göstəricilərindən deyil
Nida cümlələrinin xüsusi forması var
Azərbaycan dili cümlələrində sözlərin qanunauyğun sırasından danışanda, əsasən, sual cümlələri nəzərdə tutulmur
Hər bir cümlə bitmiş fikir ifadə etməklə yanaşı, müəyyən münasibət də bildirir

Adlıq cümləyə aiddir:

Adlıq cümlənin xəbəri həm feli xəbər, həm də ismi xəbər ola bilər
Adlıq cümlə həm müxtəsər, həm də sadə ola bilər
Adlıq cümlənin xəbəri yalnız feli xəbərlərlə ifadə olunur
Adlıq cümlənin xəbəri III şəxsin təkində olur

“ Sahilə çırpılan ləpələr xırda balıqqulaqlarını toz kimi ətrafa səpələyirdi ” cümləsinin sintaktik təhlili ilə bağlı səhv fikri göstərin:

Feli xəbərli sadə cümlədir
Yanaşma əlaqəsində olan üç söz var
İdarə əlaqəsinin asılı tərəfi olan sözlər eyni cümlə üzvü deyil
Təyinləri quruluşca sadədir

Feli birləşmələrdən biri düzgündür:

Oxunan nəğmə
Nəğmə oxuyan uşaqlar
Nəğmə oxuyan bülbül
Nəğməni oxuyan

Şəxssiz cümləni göstərin:

Soyuq bir axşam idi
Yalançının şahidi yanında olar
Onlar bu yaxşılığı unutmazlar
Oğlunun dedikləri ananın qəlbinə toxunmuşdu

İdarə əlaqəsi hansı cümlə üzvləri arasında olur?

Tamamlıq-xəbər
təyinlə-təyinlənən
Mübtəda-xəbər
Heç biri
Zərflik-xəbər

Idarə əlaqəsi nə şəkilçiləri ilə düzəlir?

mənsubiyyət
cəm
hal
şəxs sonluqları
heç biri

Hansı söz birləşməsi deyil?

ana vətən
məktəbə qədər
məktəbin həyəti
kitabın vərəqi
bağbanın gülləri

Yanaşma əlaqəsini səciyyələndirən xüsusiyyətlərdən biri səhv verilmişdir:

Tabelilik əlaqəsinin növüdür
Əvvəl asılı söz, sonra isə əsas söz işlənir
Mübtəda ilə xəbər arasında olur
Əvvəl gələn söz sonrakını izah edir
Yanasan tərəf heç bir qrammatik şəkilçi qəbul etmir

Yanaşma əlaqəsində olan sözlər hansı cümlədədir

Kitabı oxudum
İşdən qorxma, Əhməd!
Yaxşı kitab uzun müddət yaddan çıxmır
Hava işıqlandı
Biz kənddən qayıtdıq

Vasitəsiz tamamlıq nə ilə ifadə olunmuşdu?
Dünya naz götürüb yaşada bilməz
Onunla gizlənqaç oynayanları

İsimlə
Feli sifətlə
Məsdər tərkibi ilə
İİİ növ təyini söz birləşməsi ilə
Feli sifət tərkibi ilə

"Mən gülləri, çiçəkləri suladım"- cümləsində sintaktik əlaqənin növünü tapın.

tabesizlik əlaqəsi
idarə əlaqəsi
yanaşma əlaqəsi
idarə, yanaşma əlaqələri
uzlaşma, tabesizlik əlaqəsi

Hansı cümlədə fel qayıdış növdədir?

qapı açıldı
qab yuyuldu
duman çəkildi
ip çəkildi
Teymur vuruşdu

Cərgələrdən birində cümlə var:

Evə tərəf getmək
Səhərdir
Dağın başı
Dərs cədvəli
Oxuyan şagirdlər sinfi

Hansı modal söz durğu işarəsi ilə işlənmir?

təəssüf ki
güman ki
sanki
şübhəsiz ki
yəqin ki

Bunlardan hanı ara söz kimi işlənə bilər?

supersiz, məncə, fikrimcə, sözün doğrusu
elə belə duzdur
yox xeyr supersiz ki
beli ay vay uff
təəssüf ki əfsus ki qoy bir neçə

Birinci növ təyini söz birləşmələrində birinci tərəf əsasən hansı nitq hissəsi olur?

İsim və fel
Sifət və əvəzlik
Say və isim
Əvəzlik və sifət
Substantivləşmiş isim və sifət

Felilərdən sifət düzəldən şəkilçiləri seçin

-ağan, -liq, -da
-qın, -ıcı, -unc
-i, -dak, ı-siz
-ma, -qan, -pərəst
-dan, -gil, -untu

Yanaşma əlaqəsi hansı təyini söz birləşməsinə aiddir?

2 ci təyini söz birləşməsi
1 ci təyini söz birləşməsi
3 cü təyini söz birləşməsi
1ci və 2ci təyini söz birləşməsi
2ci və 3 cü təyini söz birləşməsi